Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

naar een wetenschappelijken grondslag voor zijne belijdenis; wat het hart belijdt, moet voor het denken gerechtvaardigd en redelijk gemaakt worden. Van nu af valt eeuwenlang de geschiedenis der wijsbegeerte samen met die der christelijke dogmatiek en vangt het tijdperk aan der religieuse metaphysica. Het antieke denken, heeft derhalve een zeer eigenaardig verloop gehad. Oorspronkelijk van religieuse volksvoorstellingen uitgaande, heeft het zich hoe langer hoe meer van den godsdienst verwijderd tot het volslagen atheisme van Epikurus toe; daarna nadert het in omgekeerde richting steeds meer tot de religie om eerst in het Nieuw-Platonisme, en vervolgens in het christendom, daarin volkomen op te gaan/J

De strijd tusschen de verschillende godsdienstige richtingen en stelsels splitst zich ten slotte toe in de tegenstelling: NieuwPlatonisme en Christendom. Eerst in het begin der derde eeuw is er sprake van een positief christelijke theologie, van een consequent doordacht dogmatisch stelsel, dat onder de leiding van de Alexandrijnsche kerkvaders Clemens en Origenes tot afsluiting komt. Tegenover de metaphysica van deze dogmatiek kon het Nieuw-Platonisme zich op den duur niet handhaven, zelfs niet met behulp van het gezag van den genialen Julianus den Afvallige Het Hellenistisch streven om van de wetenschap uit tot een nieuwen godsdienst te komen bleek vruchteloos; want die godsdienst der geleerden was niet bij machte eene gemeente te stichten. Wel zijn belangrijke elementen van die wetenschap in het christelijk denken overgegaan en hebben zich daar doen gelden tot op onze dagen toe. Omgekeerd echter is aan de bii het rhri**™^

] zich openbarende behoefte, om in eene wetenschappehjk uitge-

• —— lc woraen vastgelegd, voldaan. De gemeente heeft

; zich eene dogmatische woning van eigen maaksel toebereid. Maar het Hellenisme, hoewel na geweldigen kamp op leven en dood het onderspit delvende, heeft, - dit is de treffende ironie van het historisch verloop! — de onmisbare bouwstoffen geleverd, waaruit het christendom zijn dogmatisch huis heeft opgetrokken!

Sluiten