Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de I9e bij Schleiermacher, Hegel, Schelling en Scljppénhauer, in onze dagen bij Leo Tolstoï en Henri BergsonjDeze denkers hebben, elk op zijne wijze, getracht, enkele elementen van het dogmatische christendom in hun wijsgeerig stelsel op te nemen en in te vlechten, zonder daarmede echter de kerk ook maar in het minst te kunnen bevredigen. Juist van wege die vermeende christelijkheid heeft de kerk dergelijke denkers steeds als hare gevaarlijkste tegenstanders beschouwd, tegen wier invloed zij niet genoeg kon waarschuwen. Herinnerd zij aan Bilderdijk, als hij tegen de „Fichtsche heitoorts" te keer gaat en aan zijne tegen Kinker's „Alleven of de Wereldziel" gerichte polemiek.

Ik zou het hierbij kunnen laten, indien verzwegen mocht blijven, wat in den grond der zaak wel voor het allergewichtigste moet gelden. Ik heb namelijk tot nu toe wel gesproken over het christendom, doch daarbij den naam van Jezus niet genoemd. En ik zou U hoogstwaarschijnlijk onbevredigd laten, indien ik niet een poging deed om de vraag te beantwoorden: „Wat heeft Jezus te maken met het Christendom?" Die vraag toch is steeds aan de orde geweest, zoolang het christendom bestaat. Voor de officieel erkende kerk, is deze vraag reeds opgelost; haar antwoord luidde steeds: „Jezus en het christendom zijn één! Wie het christendom belijdt, belijdt Jezus; wie onze dogmatiek aanvaardt, aanvaardt Jezus." Evenwel zijn er steeds geesten geweest, — zoowel binnen als buiten de muren der officiëele kerk, — die betwijfeld hebben, of Jezus en het christendom wel één en hetzelfde waren. Ik behoef slechts te herinneren aan den heiligen Frans van Assisi, aan middeleeuwsche mystieken als Meester Eckart en Pater Ruusbroeck, aan Piëtisten als Sp^q|r, De Labadie en Madama Guyon, aaï Luther, inzonderheid in de eerste periode van zijn optreden, aan Coornhert en Jan Luiken ten onzent, aan den romanticus Novalis, aan Heinrich Lhotzky en anderen in onze dagen.

Is de vraag betreffende de verhouding van Jezus tot het christendom in vroeger eeuwen telkens op nieuw aan de orde gesteld, ,

Sluiten