Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in de dagen, die wij beleven, is zij tot een der brandende vraagstukken geworden en dat wel inzonderheid voor velen, die door de kerk onder de „ongeloovigen" gerangschikt worden. Dat is reeds begonnen in de achttiende eeuw met Gottfried Ephraim Lessing. Met hem begon het rationalisme eene afrekening met de overgeleverde dogmata der kerkelijke theologie en zette in met eene scherpzinnige critiek op de oorkonden van het Nieuwe Testament. Uitgaande van de stelhng, dat niets mocht gehandhaafd blijven, wat niet kon worden begrepen en bewezen, richtte die critiek zich inzonderheid tegen het wondergeloof en al wat daarmede verband hield. Terwijl Lessing's pantheïstisch gerichte geest de Evangelische wonderverhalen opvat als het symbolisch omhulsel van diepgeestelijke, eeuwige waarheid, verklaart het scherpzinnig, veelzijdig, maar oppervlakkig rationalisme van Voltaire alle godsdienstige overleveringen, hoe eerwaardig en gewijd ook, voor priesterbedrog, om niets bovenzinnelijks over te-houden dan de hypothese van het deïsme, namelijk die van eene voor ons ongekende godheid, die het wereld mechanisme bij wijze van een reusachtig uurwerk heeft opgewonden, zonder zich met het verloop van het wereldgebeuren ook maar in het geringste te bemoeien Ongeveer in het midden van de negentiende eeuw werd het Jezus vraagstuk opnieuw ter hand genomen door de choryfeeën der historisch-critische school. Men zocht op alle gebied naar historische waarheid, die volkomen betrouwbaar was. Allerlei tot nog toe verborgen bronnenmateriaal werd aan het hcht gebracht, zoowel omtrent de oudste geschiedenis Van Babyion en Egypte, als van Griekenland, Rome en de Middeleeuwen, en dat materiaal werd verwerkt tot historisch-critische resultaten. Dientengevolge viel op menig tijdvak der geschiedenis, op menige historische persoonlijkheid een geheel nieuw en ander licht en veel van hetgees tot nog toe voor historisch betrouwbaar had gegolden, werd verwezen naar het rijk van mythen en sagen. Men zocht op alle terrein van wetenschap naar exacte, onomstootelijke waarheid; heel het veld der historie werd aan eene ernstige, niets sparende critiek

Sluiten