Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Toch is er eenheid in het Jezusbeeld, dat door kennisneming van de synoptische Evangeliën in den lezer wordt gewekt, en dat beeld heeft, ondanks de beknoptheid en de stelselloosheid der bronnen, duidelijke en heldere omtrekken. Dat beeld is derhalve geen schepping van de schrijvers, het is geen religieuse constructie; het is een onmiddellijk product van de inwerking der door de evangelisten verzamelde gegevens op den geest van den lezer. Er is geen Jezus volgens Mattheus, volgens Markus, volgens Lukas. Hadden de evangelisten den Christus naar het geloof der gemeente geconcipieerd, dan zou de Jezusgestalte van den een anders zijn dan die van den ander; want dat volgt uit de zielkundige wetten, die de menschelijke individualiteit beheerschen. Wij hebben daarvan trouwens een duidehjk sprekend voorbeeld op ander terrein. Sokrates heeft geen letter schrifts nagelaten: wij moeten hem in hoofdzaak leeren kennen uit Plato, Xenophon en Aristoteles. Welnu, elk hunner heeft zijn eigen, sterk individueel getint Sokratesbeeld geconcipieerd; de Sokratesgestalte van Plato is in menig opzicht een geheel andere dan die van Xenophon. Ieder, die onbevooroordeeld leest, zal erkennen, dat zulks bij de synoptici niet het geval is en dat is zeker een sterk bewijs voor de historische betrouwbaarheid van het Jezusbeeld, dat zij ons hebben overgeleverd.

Ten slotte wijs ik nog op een zielkundige wet, die van volstrekte geldigheid is, namelijk op deze: dat ons bevatten van de dingen afhankelijk is van den graad onzer ervaring. Wij vermogen niet ons zeiven voor te stellen of anderen duidelijk te maken, wat niet als aanschouwelijk beeld in ons bewustzijn leeft. Strikt genomen, kan een kunstenaar dan ook niets anders doen dan nascheppen, wat als levende werkelijkheid in zijn geest aanwezig is. Wat als zoodanig in hem is, vermag hij door de middelen van zijn kunst tot uitbeelding te brengen, buiten zich te plaatsen; meer dan dat vermag hij niet. Zoogenaamde scheppingen van een vrije phantasie missen steeds het karakter van concrete levenswerkelijkheid; het zijn schimmen, maskers, aangekleede abstracties, onmogelijke romanfiguren, geen menschen van vleesch en bloed.

Sluiten