Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Op die wijze is bij eenige oefening tot op 1 a 2 tienden eener noniusaflezing nauwkeurig af to1 lezen. (*)

§ 12. Afleesmicroscoop. Sneller en nauwkeuriger dan met een nonius kan men onderdeelen eener randverdeeling aflezen met eene afleesmicroscoop. Tot voorbeeld is hier gekozen de in flg. 16" afgebeelde afleesmicroscoop zooals deze vervaardigd wordt door de firma Kern & 0°. te Aarau.

In het algemeen bestaat zij uit een objectief d en een Ramsdenoculair ab, waaronder zich ter plaatse, waar het beeld van den cirkelrand in de microscoop gevormd wordt, een dun glazen plaatje c bevindt, waarop eene zeer fijne schaalverdeeling is aangebracht. Een der strepen van deze schaalverdeeling is langer dan de andere (streep aa in fig. 16b en 16") en dient als indexstreep.

Door wijziging van den afstand van het objectief tot den cirkelrand, hetgeen geschiedt door de buis waarin zich het objectief d van de microscoop bevindt met de vrije hand op of neer te schuiven, zoo noodig na de klemschroef e te hebben losgedraaid, is de microscoop zoodanig te regelen, dat het beeld van een randdeel juist in grootte overeenkomt met het aantal (bijv. 10) verdeelingen op hét glasplaatje; men kan dan een randdeel direct in 10, door schatting in 100 deelen onderverdeelen. Mocht bij de aflezing parallax worden waargenomen, zoo wordt dit verholpen door wijziging van den afstand van het glasplaatje tot den cirkelrand , hetgeen geschiedt door de geheele microscoop na losdraaien van de klemschroeven e en e' op en neer te schuiven. Daar hierdoor echter de grootte van het beeld der randverdeeling verandert, moet deze bewerking hand in 'hand gaan met de vorige.

Het aflezen-, fig. 16" en 16°, met behulp van zulk een microscoop geschiedt door bij de waarde van de randstreep, die onmiddellijk aan de indexst/reep aa der schaalverdeeling voorafgaat, de waarde van het aantal enkele verdeelingen van de glasplaat op te tellen, die tusschen deze voorafgaande randstreep en de indexstreep aa gelegen zijn. i

In fig. 161', waar de strepen der sexagesimale randverdeeling derde

20'

deolen van graden = 20' aangeven, is elk schaaldeel = — = 1

(*) Bij deze wijze van aflezen ia de parallax van grooten invloed op de nauwkeurigheid van de aflezing; in verband daarmede verdient het aanbeveling midden onder de loupe, aan de loupe of aan den loupo-drager, een stift te laten bevestigen (zie fig. 30 aan do rechter loupe bij «). Do lonpo wordt nu steeds zoo gesteld, dat de punt van de stift zich — iets buiten de afscheiding van rand en nonius — bij de samenvallende strepen bevindt.

Sluiten