Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

'THEODOLIET. >

§ 28. Beschrijving. De theodoliet is een instrument, dat drent tot het meten van horizontale en van verticale hoeken. Onder horizontalen hoek verstaan wij den hoek tusschen de horizontale projecties van twee rechte lijnen, of wat hetzelfde is, den standhoek van de twee horizontaal projecteerende vlakken' van die-lijnen. Onder verticalen hoek verstaan wij zoowel den hoek, dien eene rechte lijn maakt met hare horizontale projectie, als dien, welken zij met de verticaal maakt. In het eerste geval noemt men den hoek; een elevatie- of een depressiehoek, al naarmate men het deel der lijn beschouwt, dat boven of dat beneden het horizontale vlak van het waaraemingspunt is gelegen; in het tweede geval heet de hoek senithhoek of nadirhoek, al naarmate de hoek met het naar boven of met het naar beneden gerichte deel van de verticaal bedoeld wordt.

Tot het meten dezer hoeken is de theodoliet in hoofdzaak'als volgt ingericht.

Een verdeelde cirkelrand Blt flg. 86, die door middel van een drietal stelschroeven A ondersteund wordt, dient om daarop de horizontale hoeken af te lezen. Om eene as (1ste as) loodrecht op het vlak van den cirkelrand en gaande dooi; diens middelpunt, is een wijzer of alhidade D draaibaar, die aan beide einden van een nonius — c q. microscoop — voorzien is. Op de alhidade zijn twee armen I aangebracht, die in pannen K eindigen, om dé as L (2de as) op te nemen, waaraan de kijker M bevestigd is Aan deze zelfde as is, ten einde de beweging van den kijker om die as te meten, een cirkelrand B2 bevestigd; de noniussen P, waarmede op dien rand wordt afgelezen, zijn aan een der armen I verbonden. -

Sluiten