Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

men hem voorzichtig om de tweede as, tot hij eene benederïwaartsche helling heeft, ongeveer gelijk aan de helling, die hij vroeger naar boven had, en laat het punt aanteekenen, waarop de kijker nu gericht is. Slaat men den kijker nu door en richt hem (door draaiing ook om de eerste as) weer op het eerste punt, dan moet hij bij het naar beneden slaan weer op het tweede punt kunnen gericht komen; is dit niet het geval, dan staat de tweede as niet rechthoekig op de eerste.

Om de juistheid van bovenstaand onderzoek aan te toonen, stelle AAX, fig. 46, de projectie van de eerste as op den muur voor, DE de daarop loodrecht veronderstelde tweede as en 4 het punt, dat op den muur is aangegeven en waarop de kijker gericht wordt. Slaat men den kijker nu naar beneden, dan beschrijft de vizierlijn een plat vlak, rechthoekig op de tweede as en dit vlak snijdt den muur volgens eene lijn, rechthoekig op de projectie DE van de tweede as, dat is dus volgens de lijn AAX. De kijker is dus ten slotte gericht op het punt Ax en het is dit punt, dat men laat aanteekenen. Slaat men nu den kijker door en richt weer op het punt A, dan komt daardoor de tweede as weer in denzelfden stand DE, en de vizierlijn volgt op den duur weer dezelfde lijn AAX, zoodat men weer op het punt Ax gericht komt.

Is de tweede as daarentegen niet rechthoekig op de eerste, maar projecteert zij zich bijv. volgens DXEX, dan zal bij het naar beneden bewegen van den kijker, de vizierlijn de lijn AB beschrijven loodrecht op DXEX, waardoor men op het punt B gericht komt; dit punt laat men op den muur aanteekenen. Slaat men nu den kijker door en richt hem weer op A, dan zal door het draaien om de eerste as,^de tweede as den stand D2E2 verkrijgen; bij het naar beneden slaan volgt de vizierlijn dus de lijn' AC loodrecht op D2E2, zoodat men ten slotte op Cin plaats van op B gericht is.

Uit de figuur is gemakkelijk te zien, dat hoek BAC het dubbel is van de afwijking « van de tweede as, uit het-vlak loodrecht

op de eerste as. Deze afwijking is dus gelijk aan uitge* ■ 2AAX drukt in deelen van den straal als eenheidy (*)

Jjte ^tinf vin Z f kl"f " kEn de daardoor Weggebrachte fout in de verbad met de fX ïl vo1^ ^ noot op blz. 40 bereke»d worden, en hieruit afXd t hoi! gew;nscht?.en bereikbare nauwkeurigheid der meting worden ^nl»v , v n'e v6 reg6ling der tweede as bij do enkele meting vanaen hoek TSS^JflZ * ^ »° « * -arde voor

Sluiten