Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK T.

SEXTANT.

§ 50. Inleiding. De spiegelinstrurnenten, waarbij de hoeken in hun eigen vlak gemeten worden, bieden het groote voordeel aan, van geen vaste ondersteuning te vereischen, waardoor zij niet alleen voor den zeeman van het grootste belang zijn, maar ook aan den ingenieur en den landmeter^goede diensten kunnen bewijzen. Niet alleen bij peilingen in rivieren en in zee, ter bepaling van de punten waar men peilt, maar ook op den vasten wal kunnen zij met vrucht worden toegepast. Wel is waar staan zij bij den theodoliet eenigszins achter, doordat de hoeken in hun eigen vlak gemeten worden en dus door berekening tot den horizon moeten worden herleid; ook zijn de metingen in den regel minder nauwkeurig, ten gevolge van-het niet in rekening brengen van de fouten die niet door regeling zijn weg te nemen (§ 57 en 61). Dit neemt echter niet weg, dat er gevallen kunnen voorkomen, waarin de spiegelinstrurnenten verre de voorkeur verdienen, wijl zij soms nog gemakkelijk gebruikt kunnen worden op plaatsen, waar men voor den theodoliet kostbare stellingen zou moeten oprichten.

Van de -verschillende vormen, waaronder de spiegelinstrurnenten voorkomen, zullen wij hier alleen de sextant uitvoerig behandelen. De overige, minder algemeen voorkomende spiegelinstrurnenten, verschillen in vqrm soms zeèr veel van de sextant, maar de algemeene beginselen, waarop zij berusten, komen met die van de sextant overeen, zoodat eene afzonderlijke behandeling overbodig is.

§ 51. Terugkaatsing op twee spiegels. De inrichting van "de sextant berust op het volgende grondbeginsel:,Wanneer een lichtstraal, gelegen in een vlak, rechthoekig op de gemeene door-

i

Sluiten