Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in een voor dat onderzoek bestemd vertrek, de hoeken tusschen de m den omtrek gelegen torens en speciaal daartoe aangebrachte merken nauwkeurig gemeten heeft.

2°. Door stersafstanden. De plaatsen van eene menigte sterren aan den hemel zijn door astronomische waarnemingen nauwkeurig bepaald. Hun onderlinge afstand kan dus met juistheid berekend en vergeleken worden met de uitkomst der meting met de sextant.

Daar hun stand echter veranderlijk is ten gevolge van refractie, aberratie, eigenbeweging, enz., wordt die berekening zeer omslachtig. Om in^ dit bezwaar te voorzien, zijn door L. Janse Bz. (*) tafelen'berekend', waarin 946 afstanden tusschen 44 der voornaamste sterren voorkomen. Hij geeft die afstanden verbeterd voor abberratie en eigenbeweging van 10 tot 10 dagen voor het jaar 1865, met de aan te brengen correcties ter herleiding voor volgende jaren. Eene volgende tabel geeft de aan te brengen correctie wegens de refractie. Daar deze correctie afhankelijk is van de hoogten van beide sterren tijdens de waarneming, zoo moeten deze hoogten door directe meting gevonden worden of uit den tijd der waarneming met behulp van een paar daartoe ingerichte tabellen worden berekend.

3°. Door rondmeting (Tour d'horizon volgens Benzenberg) Rondom een punt P op een eenigszins uitgestrekt terrein plaatst men bijv. zes baken, zooveel mogelijk op onderling gelijke afstanden, zoodat de verbindingslijnen dier baken met het punt P zes hoeken vormen, van ten naaste bij 60°. Met de sextant worden nu deze zes hoeken gemeten (natuurlijk met in rekening brengen van indexcorrectie en spiegelparallax) • hunne som moet dan gelijk zijn aan 360°, zoo er voor hoeken van 60 geen fout bestaat. Verschilt die som van 360° dan is het zesde gedeelte van ,dat verschil de correctie voor' hoeken van 60°.

Op deze wijze kan men, door meer of minder baken te bezigen, de correcties voor hoeken van 120°, 90° 72° 60° 45° enz. bepalem ' ' ' '

Voor kleinere hoeken kan men ook tusschen twee baken ' welker verbindingslijhen met het punt P een hoek vormen'

SI TafeI°f' bey.aUende 9*G afstanden van 44 der voorjjaamste sterren, verbe-

H de foutn 6' eigfnbreging 6n refraCtiö' ¥ g*ruike b« onderdek *£lam, 1867 spiegel.nstrumenten, berekend door L. Jahse Bz., Am-

Sluiten