Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bevinden zich twee opslaande platen, de eene voorzien vall eenige oculairopeningen of eene oculairspleet, de andere van eene objectiefopening met paardenharen draad, waardoor eene viziervlak gevormd wordt, dat rechthoekig staat -op het vlak van den rand enidoor de lijn gaat, die de verdeelingen 180° en 0° verbindt.

In plaats van de gewone vizieren vindt men ook wel een kijker boven of onder de boussole om eene as draaibaar, welke as evenwijdig loopt aan den rand. Het ^viziervlak van den kijker moet natuurlijk denzelfden stand hebben als boven is aangegeven.

De doos eindelijk is draaibaar om eene aa, die rechthoekig staat op het vlak van den rand en' die bij het gebruik verticaal gesteld wordt. De inrichting, om die as verticaal te stellen, kan dezelfde zijn als hiervoren bij den theodoliet en het planchet nader is beschreven. In fig. 78 is eene meer "eenvoudige inrichting aangegeven, die wel is waar geen zoo nauwkeurige verticaalstelling toelaat als de vroeger beschrevene met behulp van stelschroeven, maar die geheel past bij' de geringe nauwkeurigheid met de boussole te bereiken. Bij die inrichting, bekend onder den naam van kogelscharnier, gaat de as door een bol A, die door middel van de schroef D tusschen de twee vleugels B en O wordt vastgeklemd; deze vleugels zitten eindelijk op eene kegelvormig' uitgeholde bus, die op den kegelvormig afgedraaiden kop van den drievoet geplaatst wordt.

Maakt men de schroef D even los, dan kan het geheele bóvenstel om het middelpunt van den bol draaien; door dat bóvenstel dan met de eene hand zoo vast te houden, dat de as verticaal staat, kan men het in dien stand bevestigen, door de schroef weer vast te draaien.

^Bij sommige metingen is het wenschelijk, de boussole te voorzien van eene inrichting tot het meten van verticale hoeken en van afstanden; daartoe is dan, zooals o. a. bij de boussole tranchemontagne het geval is-,' aan de kijkeras een verticale cirkelrand bevestigd, waarop met behulp van één of twee noniussen de hoeken kunnen worden afgelezen; de kijker is dan meestal tevens tot afstandmeten (Hoofdstuk X) ingericht. Tot het nauwkeurig meten van verticale hoeken is in dit geval dan gewoonlijk aan de boussole een buisniveau verbonden, evenwijdig aan het viziervlak van den kijker.

§ 74. Het meten met de boussole. Stel dat wij- willen be-

Sluiten