Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

t

onafhankelijk van de grootte van den invalshoek Paf is, zoo beweegt het waargenomen beeld van P niet mede met het prisma, wanneer dit laatste om eene verticale lijn wordt gedraaid. Hierdoor kan men het beeld, dat door dubbele terugkaatsing ontstaat, gemakkelijk onderscheiden van beelden, die op andere wijze worden gevormd.

Dit prisma wordt op dezelfde wijze gebruikt eri onderzocht Aals, hét hiervoren beschreven spiegelkruis. Van regeling kan natuurlijk- geen sprake zijn; een prisma, dat niet goed bevonden wordt, moet eenvoudig niet worden aangenomen.

§ 83. Prismakruis van Bauernfeind. Het prismakruis van Bauebnfeind bestaat uit twee prisma's, die op de wijze als in fig. 95ab is voorgesteld, op elkander geplaatst zijn. Het oog wordt zoodanig geplaatst, dat men tegelijk in beide prisma's ziet. Ziet men nu het beeld van een baak in het eene prisma samenvallen met het beeld van eene tweede baak in het andere prisma, dan zijn de lichtstralen, die van die twee baken komen, evenwijdig, of wat hetzelfde is, zij maken samen een hoek van 180°.

De loop van de lichtstralen kan op tweeerlei wijze plaats hebben. In het in fig. 95a veronderstelde geval worden beide lichtstralen Pos en Sd' tweemaal teruggekaatst op dezelfde wijze als bij het enkele prisma, fig. 94, tengevolge waarvan de uittredende lichtstralen, die in het oog komen, rechthoekig staan op de intredende lichtstralen. Vallen de uittredende lichtstralen dB dus samen, d.w.z. worden de voorwerpen P en S in de beide prisma's boven elkander gezien, dan loopen de intredende Pa en Sd' evenwijdig. In het tweede geval, fig. 95", wordt ieder van de lichtstralen slechts eenmaal teruggekaatst en wel op het verfoeliede hypothenusavlak. Vallen de uittredende lichtstralen GB samen en is de hoek tusschen de hypothenusavlakken 90°, zoo volgt uit de gelijkheid der in de figuur met « aangegeven hoeken ook de evenwijdigheid der gebroken lichtstralen ab en a'b' en dus ook van de invallende lichtstralen Pa en Sa'.

Van deze twee wijzen om het prismakruis te gebruiken, verdient de eerste de voorkeur en wel om verschillende redenen. Vooreerst staan bij deze wijze van werken- de beelden stil, waardoor de samenvalling beter te beoordeelen is, dan wanneer die beelden samen heen en weer bewegen, zooals in het tweede geval plaats heeft, wanneer men hét instrumentje een weinig verdraait. In de tweede plaats.is de richting, waarin men de beelden ziet, juist loodrecht op de invallende lichtstralen, zoodat

Sluiten