Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aangebracht en ten opzichte van den middelsten draad door middel van de schroefjes S en S' verplaatsbaar. Is de baak dan op een afstand van 100 -}- B meter van het instrument geplaatst en moet A juist gelijk 100 zijn, zoo behoeft men slechts te zorgen, dat men bij horizontale vizierlijn tusschen den middendraad en elk van de beide uiterste draden juist 50 centimeter afleest. ✓ i^WK

§ 94. Het meten van hoogteverschillen. Is de inrichting van het instrument zoodanig, dat alleen bij horizontale vizierlijn kan gemeten worden, dan is het hoogteverschil van de punten O en M, fig. 110,* gelijk aan ME = H, gelijk aan de aflezing bij den middendraad; d. i. het voetpunt van de baak ligt beneden de horizontale as van den kijker op een afstand, gelijk aan de aflezing bij den middendraad.

Is aan het instrument een cirkelrand aangebracht tot het meten van verticale hoeken, zoodat men ook bij hellende vizierlijn kan waarnemen, dan kan het instrument ook dienen tot het meten van het hoogteverschil van het voetpunt der baak en de horizontale as, waarom de kijker draait.

Uit fig. 111 volgt namelijk, als wij de horizontaal OP trekken, dat het voetpunt M der baak op een afstand MP = EP — ME boven het punt O ligt. ME is nu de aflezing B bij den midden- , draad, terwijl EP gemakkelijk gevonden wordt uit den rechthoekigen driehoek OEP, waarin de rechthoekszijde 0P = 1)~ = Ah cos2 « + B cos »is, terwijl de hoek « direct wordt afgelezen; uit dien driehoek volgt dus: EP = (Ah cos2 « -f- B cos a) tg <x = = Ah sin « cos « -j- B sin at = ^ Ah sin 2* -f- B sin «. Zoodat het gevraagde hoogteverschil gelijk is aan:

(i Ah sin 2 « -f- B sin «) — H.

§ 95. Centraliseerende lens. (Afstandmeter van Porro.) De

groote moeilijkheid bij het gebruik van den Jraden-afstandmeter is het telkenmale berekenen van de grootheden Ah cos2 <* -f- B cos * en i Ah sin2<x-\- B sin<*.

Aan het slot van § 93 is reeds een middel aangegeven, om deze berekening te vereenvoudigen, namelijk door te zorgen, dat de constante A een rond getal, bijv. 100, wordt. Eene verdere Vereenvoudiging zou het zijn, wanneer men de inrichting zoo kon maken , dat P juist gelijk nul werd. In dit laatste geval heeft men bij horizontale vizierlijn onmiddellijk den afstand in meters, als men h in.centimeters op de baak afleest,

Sluiten