Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toestand van evenwicht in de luchtmassa intreedt en de beelden in rust zijn. Daar de zon echter voortgaat met de onderste luchtlagen te verwarmen, zoo zal het evenwicht weer spoedig verbroken worden en de deining weer opnieuw intreden. Eenige uren vóór zonsondergang, als de uitstraling van de aarde de overhand verkregen heeft boven de verwarming door de zon, treedt er wederom een evenwichtstoestand in, waarbij de beelden gedurende eenige uren in rust verkeeren. Na den ondergang der zon neemt de deining wederom een aanvang.

De oogenblikken, waarin de beelden zich in rust bevinden en waarop de straalbuiging eene gemiddelde waarde bereikt, zijn voor het hoogtemeten in het algemeen de meest geschikte oogenblikken van den dag. Op de overige gedeelten van een zormigen dag zal men door de deining minder juist kunnen richten, en ook slechts zeer onnauwkeurig dé baak kunnen aflezen, tenzij deze zeer dicht bij het waterpasinstrument geplaatst is.

Uit het voorgaande blijkt, dat, wanneer de horizontale vizierlijn DE, fig. 194, op de baak gericht wordt, men niet in het punt E der baak zal aflezen, maar in een lager gelegen punt E", omdat de lichtstraal, die in horizontale richting in den kijker komt, een gebogen weg heeft doorloopen, waarvan de holle zy'de naar beneden is gekeerd. Ten gevolge van de straalbuiging leest men dus op de baak het gedrag EE" te weinig • af. Deze fout kan op overeenkomstige wijze berekend worden als die, welke de aardkromming teweegbrengt, wanneer men de zeer flauw gekromde'lijn DE" als een cirkelboog beschouwt met een straal pR, die eenige malen grooter is dan- de straal R der aarde. Men vindt dan:

EE" =

2pR

of, als men -~ door de letter a voorstelt: 2p

w» a EE =(i ^

De-coëfficiënt p, die den naam draagt van coëfficiënt van de straalbuiging, kan slechts langs empirischen weg gevonden worden (zie § 208). " Hij is niet altijd even groot, maar evenals de straalbuiging zelve veranderlijk van het eene oogenblik op

Sluiten