Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

pacht waren vastgesteld. Zoolang de aanpassing nog niet heeft plaats gehad, zal de ondernemer over overproductie blijven klagen, voor hem zal niet een voldoende aandeel in de winst overschieten, wellicht zelfs zal hij uit het. kapitaal der onderneming een deel van het aandeel der andere productiefactoren moeten bijpassen.

Wij spraken hier over het geval van algemeene malaise. Overproductie komt echter meermalen voor alleen in bepaalde bedrijfstakken. Dan zijn de productiekosten eigenlijk alleen te verminderen langs den weg der technische verbetering. Vermindering van het arbeidsloon, wanneer in andere takken van nijverheid het oude loon gehandhaafd blijft en aldaar voor verminde ring geenerlei grond bestaat, is dan veelal uitgesloten. Ook in grondrente en kapitaalrente is dan geene wijziging te brengen. Vandaar dat dan naar herkrijging van evenwicht tusschen productiekosten en marktprijs bij voorkeur zal worden getracht langs den weg van verhooging van den laatste.

Bij vrije mededinging tusschen de producenten wordt echter de prijs van het eindproduct niet door den producent bepaald, maar door den stand der markt, dat is door de verhouding van vraag en aanbcd.

Het ligt veelal niet in het vermogen van den producent de vraag voldoende te verhoogen. Wel kan hij die door reclame soms belangrijk prikkelen, maar niet dikwijls zal door deze alleen een overproductie kunnen worden overwonnen. Bovendien is reclame duur, zoodat zij de productiekosten nog belangrijk kan verhoogen. Er is maar één schier altijd afdoend middel om de vraag te doen toenemen en dat is prijsvermindering, maar daardoor wordt het evenwicht met de productiekosten nog meer verbroken.

Vandaar, dat producenten trachten door beheersching van het aanbod de overproductie te boven te komen. Daar het aanbod van de verschillende producenten tezamen uitgaat, streven zij naar aaneensluiting, naar een monopolie.

In den laatsten tijd wordt weder veel in deze richting gewerkt. Bijzondere belangstelling heeft gewekt het streven naar vermindering van het aanbod van rubber op de wereldmarkt teneinde den prijs daarvan te verhoogen en zoodoende aan de overproductie in dat artikel een einde te maken. Daar niet alle producenten voor een dergelijk samengaan zijn te vinden, in het bijzonder niet zij die door lage productiekosten ook bij den geldenden marktprijs nog zonder verlies kunnen produceeren, wordt door velen zelfs de tusschenkomst van de overheid gewenscht om door dwingende bepalingen aan de tegenstrevenden

Sluiten