Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de balken en trappen, vloeren en betimmeringen, dakgoot en gootlijsten') — gelijksoortige sloten en hengsels, knieren en knoppen, schroeven en spijkers, wilde ik schrijven. Dit laatste is echter onnoodig, dit soort onderdeelen is reeds genormaliseerd.

En dat voert mij terug tot de grondgedachte der normalisatie: enkel door standariseeren valt te economiseeren, enkel langs dien weg is productie „en masse" te bereiken.

Doch hiermee kom ik tevens tot het punt, waar de architecten mogelijk zullen opvliegen en dreigend zullen roepen: waar blijft dan de bouwkunst, waar ons individueel-uitleven in een goede woningstichting, de algemeene zijde van het woningvraagstuk.

Gij wilt van den woningbouw „massa-productie" maken, gij gaat de steden verwoesten met eenvormige huizenproducten, die met. hun trieste allés overheerschende gelijkvormige eentonigheid den geest der bewoners en der omgeving zullen blokkeeren en de schoonheid dooden.

Allereerst zal het er dan toch nog van afhangen, hoe de uniforme onderdeelen er zullen uitzien en wat aan materiaal voorhanden is, alsook waarin de ontwerpers der wijken vrij zullen blijven en wat daarmede nog te bereiken valt.

Doch wordt mij redeloos dit uiterste verweten ;— ik kom hfer nader op terug .— dan zou ik een ander uiterste willen gaan verdedigen en dat is: zoolang er onvoldoende woonruimte is, doet het er weinig toe, hoe de te scheppen woonruimte er van buiten uit zal zien, mits deze slechts voldoende bewoning, het noodige onderdak, met voldoende vrije ruimte rondom, verschaft.

Het is erger, menschen dakloos te laten of in krotten en kelders te huisvesten, meerdere gezinnen in woningen, nauwelijks voldoende voor één gezin te doen samenhokken, dan ze onder te brengen in althans goede woningen, waarvan de uniformiteit (naar buiten) dan een aesthetische gruwel zou zijn.

Doch die richting gaat het niet uit, zoo'n resultaat is niet te vreezen.

De normaal-typen zullen door enkele der bekwaamste architecten in samenwerking met eenige autoriteiten op bouw- en woninggebied kunnen worden ontworpen. En overigens behoeft met normalisatie der woningtypen en doorvoering daarvan tot in alle onderdeelen,

1) Slechts, door alle onderdeelen, waarvoor onderscheidenlijk verschillende afmetingen noodig zijn, er onder te begrijpen is het mogelijk de „normalisatie" economisch te doen zijn wat aangaat het nattig gebruik van alle aangevoerd hout.

Sluiten