Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is, om uitgedrukt te worden in het element van het kunstwerk", is er een andere vorm des geestes noodig, „een diepere opvatting der waarheid, waarin deze niet meer met het zinnelijke verwant is". Dit is de „christelijke opvatting der waarheid en voor alles verschijnt de geest onzer huidige wereld, van onzen godsdienst en van onze geestesontwikkeling boven den trap uit, waarop de kunst de hoogste wijze uitmaakt, om zich van het absolute bewust te zijn. De eigenaardige wijze der kunstproductie

voldoet niet meer aan onze hoogste behoefte

de gedachte en de reflexie heeft de schoone kunst overvleugeld" x). De kunst is, noch wat inhoud, noch wat vorm betreft, de hoogste en absolute wijze, om den geest zijne ware belangen tot bewustzijn te brengen. Toch neemt zij een hooge plaats in. Het kunstwerk brengt ons de in de geschiedenis heerschende eeuwige machten zonder het bijwerk van de onmiddellijke zinnelijke tegenwoordigheid en van den bedriegelijken schijn nader 2), maar desniettegenstaande is en blijft de kunst naar den kant van hare hoogste bepaling voor „ons" een verleden. Daardoor heeft zij voor „ons" ook de echte waarheid en levendigheid verloren en is meer in onze voorstelling verlegd, dan dat zij in de wer.kelijkheid hare vroegere noodzakelijkheid handhaafde en hare hoogste plaats innam. Wat door kunstwerken thans in „ons" opgewekt wordt, is behalve het onmiddellijke genieten, tevens ons oordeel, doordat wij den inhoud, de middelen der uitvoering van het kunstwerk en het al of niet in overeenstemming zijn van beide, aan onze denkende beschouwing onderwerpen. De wetenschap der kunst is derhalve in onzen tijd nog veel meer van noode, dan in de tijden, waarin de kunst op zichzelve als kunst reeds volle bevrediging schonk. De kunst noodigt ons tot denkende beschouwing uit en wel niet met het doel, kunst weer te voorschijn te roepen, maar om hetgeen de

1) Vgl. W. W. 102, i, 14.

2) W. W. IC2, i, 13.

Sluiten