Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

noodig. Zonder de geschiedenis te raadplegen kan niemand een juist inzicht krijgen in den stand van het productieproces, en zal ook niemand in staat zijn wenken te geven voor de richting, waarin het, voorzooveel dit van menschelijk overleg afhankelijk is, ontwikkeld moet worden.

In dat proces der productie neemt ook de middenstand znn plaats in. Het begrip „middenstand" is alleen historisch te verklaren. Er zijn natuurlijk allerlei middenstanden. Kleinere landbouwers, ambtenaren, renteniers, journalisten enz. zou men met evenveel recht middenstandera kunnen noemen als winkeliers en kleinere kooplieden en industriëelen. Historisch heeft zich echter het begrip in dezen zin ontwikkeld, dat alleen laatstgenoemden er onder vallen, terwijl men dan niet zelden, om alle misverstand te voorkomen, hen aanduidt met den naam van handeldrqvenden en industriëelen middenstand.

Deze, we zouden haast zeggen „klassieke" middenstand, is in WestEuropa reeds in de middeleeuwen tot ontwikkeling gekomen, en hij heeft zich, in publiekrechtelijk erkende gilden georganiseerd, het eerst in de steden rechten en privileges verworven en den grondslag gelegd voor een politieke en sociale ontwikkeling in de richting der vrijheid.

De taak van den industriëelen en handeldrijvenden middenstand is onderscheiden. De eerste omvat de nijverheidsbedrrjven van bescheiden omvang, waarin de patroon meestal zelf meewerkt, en de tweede de winkeliers en den kleineren koopmansstand.

Deze stand nu acht zich in onze dagen in zijn bestaan bedreigd, en niet ten onrechte.

Daardoor kom^n wij aanstonds te staan voor een vijftal vragen:

lo. Welke maatschappelijke functie verricht de middenstand?

2o. Kan deze functie zonder schade voor het maatschappelijk leven door anderen worden overgenomen?

3o. Wat deed de middenstand om zijn positie steviger te maken?

4o. Bestaat er aanleiding voor de Overheid om zich het lot van den middenstand aan te trekken?

5 o. Zoo ja, hoe heeft de Overheid dan haar hulp te verleenen?

* * *

Het wil ons voorkomen, dat men de beteekenis van het werk, dat de middenstand verricht, vaak miskent. Dat werk draagt een productief karakter. Men kan natuurlijk over de vraag, welk werk productief is en welk niet lang strijden. Het antwoord hangt geheel af van wat men onder „productief" verstaat.

Voor den consument komt het er op aan, dat hij de goederen, die hij ter vervulling zijner stoffelijke en geestelijke behoeften noodig heeft, inderdaad ontvangt. Ieder, die hem tot de ontvangst daarvan in staat stelt, is hem van dienst, verricht nuttigen arbeid en verdient daarvoor op passende wijze beloond te worden.

Wat baat het U, dat er in Zeeland en Groningen koren groeit, indien er geen landbouwers zijn, die het verzamelen en dorechen, geen molenaars die het malen, geen schippers of spoorwegondernemers, die het vervoeren,

Sluiten