Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kunnen komen. Heden ten dage is de juridische beteekenis van dit contract, dat slechts even terloops in het Burgerlijk Wetboek in één artikel meer aangeduid dan behandeld wordt, nog zeer gering, veel geringer dan zija economische beteekenis. Het collectief contract kan een middel zijn om tusschen de arbeiders en werkgevers verzoening tot stand te bréngen en beider positie te versterken. De berechting van geschillen, die uit zulk epn collectief contract voortvloeien, behoort o.i. aan den gewonen burgerlijken rechter, althans in eerste instantie, onttrokken te worden, en moet onder juridische leiding door practische onpartijdige personen geschieden. Men zoekt vaak de onpartijdigheid in de samenstelling eener arbitrale commissie, die dan voor de helft uit arbeiders en voor de andere helft uit patroons moet bestaan. Onze ervaring van zulk een rechtspraak is niet onverdeeld gunstig. Alleen waarlijk onpartijdige menschen kunnen recht spreken en op den duur het vertrouwen van alle partijen winnen.

Bij de voortgaande ontwikkeling van het collectief contract en de straks publiekrechtelijk erkende organisatie van middenstand en arbeiders loopt natuurlijk de consument het gevaar het kind van de rekening te worden. Indien zij, die onmisbaar zijn in bet groote productieproces de handen ineenslaan en! maatregelen kunnen treffen, die een algemeen bindend karakter dragen, zal dit zonder twijfel ook van invloed' zijn op de prijsbepaling. Nu staat het vast, dat de consument een prijs behoort te betalen, waardoor de arbeider, de kapitalist en de middenstander inderdaad krijgen wat hun toekomt. De kostprijs der goederen moet op peil zijn. Maar hij kan ook te hoog boven peil worden opgevoerd. En daarom ligt ook hier een roeping voor de Overheid. Zij behoort het publiek te beschermen tegen de overmacht der organisaties.

Daarom zal op den duur de Overheid er toe moeten overgaan om een lichaam te creëeren, dat ten deze zeggenschap heeft. Daarvoor is thans de tijd nog niet rijp. Maar het schijnt ons toe, dat die tijd komt. Het zal zeker ook hier bovenal aankomen op het gevoel van verantwoordelijkheid dergenen die leden der organisaties zijn. Maar toch zal er wel altijd zekere neiging gevonden worden om misbruik te maken van de machtspositie waartoe een goed georgansieerde, vrijwel onmisbare klasse der samenleving komt. En dan heeft de Overheid op haar hoede te zijn.

Het is dan ook wel zeker, dat die ontwikkeling bij den voltooiden uitbouw van het collectief contract en bij de wettelijk erkende positie der organisaties om binnen haar sfeer bindende regelingen te maken, niet zal ophouden. Er zal dan ook een plaats moeten worden toegekend aan de consumentten, opdat die ten slotte niet de lijdende partij worden. En ook deze moeilijkheid zal wel niet anders kunnen ondervangen worden dan door een rechtspraak, die ten slotte in hoogste instantie in handen der Overheid zelvp rust.

Evenwel, zoover zijn wij nog niet, al wijst alles er op, dat het dien kant uit gaat.

Sluiten