Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

reel onverklaard is, voor zoover de waarde van het geld daarbij eene rol «peelt. Het ligt echter niet in de bedoeling, hierover verder uit te weiden. Het terrein, dat daarmede zou worden betreden, ligt daarvoor te zeer op het gebied van deskundigen.

Schakelt men den invloed, die gebeurtenissen met betrekking tot het geld op de prijzen der landbouwproducten uitoefenen, uit, dan blijft over die, voortvloeiende uit alles wat verband houdt met productie en verbruik. Daarbij zal dan ook eenigszins uitvoerig worden stilgestaan en wel ten aanzien van granen, veeteeltproducten en tuinbouwvoortbrengselen.

Wat de granen aangaat, zijn voor tal van jaren hooge prijzen voorspeld, o.a. door Mr. Treub.

Deze grondt zijne voorspelling op de hooge vrachten en op toenemende industrialiseering der graan-exporteerende landen. Dit laat zich hooren. Toch moet men in hare algemeenheid met deze voorspelling zeer voorzichtig zijn.

Naar het mij wil voorkomen zijn drie tijdperken te onderscheiden, in elk waarvan zich verschillende invloeden of dezelfde invloeden met zeer verschillende kracht zullen doen gevoelen.

Het eerste tijdperk nu betreft de periode onmiddellijk volgende op het sluiten van den vrede. Eigenlijk kan men zeggen, dat men daar op dit oogenblik reeds in verkeert.

De berichten omtrent den graanoogst en de graanvoorraden in andere werelddeelen, speciaal in Amerika, luiden bepaald gunstig. Gewaarschuwd moet echter worden voor het trekken van optimistische conclusiën daaruit. Tegenover die gunstige overzeesche toestanden staan groot gebrek aan voorraden in E u r o p a en slechte vooruitzichten, wat betreft den oogst voor het volgende jaar, ja vermoedelijk voor een aantal jaren.

De oorlog heeft tengevolge gehad, dat in het grootste deel van Europa door onvoldoende bewerking en bemesting het productievermogen van den grond zeer veel is achteruitgegaan. Dit geldt voor de centrale rijken, voor F r a n k r ij k, voor Italië, voor E u s 1 a n d, ja ook, al is het in mindere mate, voor de neutrale landen. Zelfs als in Rusland en in de centrale rijken spoedig geregelde toestanden terugkeeren, zal het toch nog wel enkele jaren duren voor de productie weer op het peil van vóór den oorlog is en evenveel kan worden verbruikt als voorheen.

Gedurende den oorlog is het broodrantsoen in verschillende landen ver beneden het gewone verbruik geweest. Zoo spoedig mogelijk zal men dit verbruik trachten te herstellen.

'Opgemerkt moet daarbij worden, dat de legers abnormaal veel hebben verbruikt, welk abnormaal verbruik thans grootendeels is vervallen. Zeer belangrijk is voorts het verbruik van graan beperkt, doordien veel minder aan het vee werd vervoederd.

De noodzakelijkheid om minder graan te vervoederen zal nog geruimen tijd blijven bestaan. Het is mogelijk, dat rantsoeneering in deze noodig blijkt. Ook, dat de vermindering van den veestapel en de verminderde

Sluiten