Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de industrie zal zeker ongunstige gevolgen voor den landbouw hebben.

De heer D. O. N o r e 1 (Zutphen) vroeg den referent of deze het ook mogelijk acht, dat de grondbelasting naar draagkracht worde geregeld. Dit in verband met eventueele hypotheken op den eigendom. Bij het thans aanhangige wetsontwerp wordt voorgesteld de belasting te regelen naar de verkoopswaarde. Spr. verzocht, — indien de tijd zulks toe mocht laten —, een antwoord op deze vraag: „Of het tegenwoordig tijdstip wel geschikt is voor een regeling naar verkoopswaarde, waar deze zoo zeer aan schommelingen onderhevig is en het te voorzien is dat op de hooge verkoopsprijzen beslist een verlaging moet volgen.

Naar Spr. meening is belasting naar draagkracht voor de grondbelasting onmogelijk, omdat zij een zakelijke belasting is, en is er geen bezwaar tegen de schatting naar verkoopswaarde, omdat de tegenwoordige toestand onhoudbaar is.

De heer Ds. D. Steenhuis (Loppersum) heeft bij het lezen van het referaat zich de vraag gesteld, of dit niet wat eenzijdig is, en te veel handelt over het bedrijf en de positie van de werkgevers. Op pag. 133, 2de alinea van zijn referaat geeft de referent enkele sociale maatregelen aan, die uitgevoerd moeten worden, doch besluit dien zin met enz., en dat enz. is Spr. te onbepaald. Over de loonen heeft de referent niet veel gezegd. Wie zijn leven geeft voor een bedrijf, moet uit dat bedrijf kunnen leven. De loonen moeten zeker niet weer verlaagd worden, laat men dan liever niet de koopsom voor het land en de boerderijen zoo opjagen, en daarin ook, evenals in de industrie, meer rekening te houden met de bedrijfsonkosten.

Indien het Congres een resolutie aanneemt, dan hoopte Spr. dat daarin er op zal worden aangedrongen, dat een bijslag of subsidie worde gegeven aan de landarbeiders, wien grond wordt verstrekt, en op beperking van den arbeidsduur. Voor dit laatste behoeft men niet bang te zijn, het bedrijf past zich aan nieuwe toestanden best aan. Dat is in de praktijk gebleken.

De heer L. Steketee (Amsterdam) merkte op, dat dit referaat geen recht bevat voor de arbeiders. De boeren denken niet erg gunstig over de loonen hunner knechts. Daarom zijn zij bang voor organisatie der landarbeiders. (Protesten uit de vergadering.) Ik hoop dat 't niet zoo is, en verwacht dan, dat de boeren de actie van het Chr. Nat Vakverbond tot organisatie der landarbeiders zullen steunen. (Applaus uit de vergadering). De heer Kruithof neme acte van der boeren handgeklap. Er was een tijd, dat de boeren in Tholen aan hun arbeiders 70 cent loon per dag uitkeerden, en toen deze dreigden naar Engeland te zullen gaan, kon het loon op f2.— per dag worden gebracht. Zoo zijn de boeren. Als een boer 't eene jaar b.v. f 2000.— verdient en 't volgend jaar f 1000.—, dan vertelt hij heel lakoniek: „Ik verlies f 1000.—."

Ook de boeren gaan . hun bedrijf meer concentreeren. Spr. ontwikkelde dezelfde gedachte, reeds in de morgenvergadering door hem aangegeven, n.1. de naamlooze vennootschap als leider van het grootbedrijf. Het Rijk kan de uitbreiding daarvan bevorderen, onder de koninklijke goedkeuring der statuten ook betrekken: goedkeuring van het arbeidscontract, en tevens dan een deel van de winst opeischen. Dan zal worden voorkomen, dat het geld vloeit in de zakken

Sluiten