Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

.makerij, werd arbeid door vrouwen verricht, en meer en meer kwamen allerlei vakken voor haar open te staan. Zij mochten het vak leeren, en ..ook als gezel en meesteres optreden; de weduwe mocht het bedrijf van haar .man voortzetten. Een vrouwelijk bedrijfshoofd was geen ongewoon ver.schijnsel. Ook in den handel trad zij niet zelden ala hoofd der firma op. De gehuwde vrouw was in het Middeleeuwsehe handelsrecht reeds als openbare koopvrouw bekend.

Maar de moderne cultuur heeft toch aan den arbeid der vrouw eene groote uitbreiding gegeven. Hierbij zijn echter twee stroomingen in de vrouwenbeweging te onderacheiden, die, hoewel op de grenSzen ineenvloeiende, toch merkbaar van elkander verschillen. De eigenlijke, feministische vrouwenbeweging is niet door de grootindustrie ontstaan en niet uit den nood geboren; ze kwam reeds vroeger sporadisch, bijv. in den Hellenistischen tijd en in de Renaissance voor; maar ze werd toch eer at van beteekenis door -en na het rationalisme der 18e eeuw, werd gevoed door de vrijheidsidee├źn der Fransche Revolutie, en drong in de vorige eeuw tot alle cultuurvolken .door. Emancipatie, vrijmaking der vrouw van den man en het huwelijk, werd haar wachtwoord. Bij de vrouwen der arbeidende bevolking vond deze strooming weinig ingang, maar des te meer won ze aan invloed en steun m .de klein- en grootburgerlijke kringen, waar tengevolge van het late huwen of het caelibatair leven der mannen, van de vrees voor het opzetten: van een huishouden en de toenemende duurte van het leven, de huwelijkskansen voor de dochters des huizes steeds verminderden. Als daar nu nog bijkwam, dat hare hulp in de huishouding best kon worden gemist, dan zagen deze meisjes zich tot een nutteloos leven! gedoemd. Hoevele harer brachten haar tijd met allerlei nietigheden en ijdelhedlen door! Ze waren, als Eline Vere, met al haar rijkdom en weelde, ten slotte toch beklagenswaardige schepselen. Trots alle eenzijdigheid en overdrijving was de emancipatie-gedachte voor haar een uitkomst, eene bevrijding uit traditioneele boeien en ouderwetsche gewoonten. Dank zij deze gedachte, mochten ze vrijer zich bewegen, fietsen en tennissen, alleen op straat en op reis gaan; en in huis behoefden zij niet eindeloos uit den treure op een man te wachten, ze konden zich voorbereiden voor een beroep, en) straks, zoo noodig, onafhankelijk van den man in eigen onderhoud voorzien. Economische overwegingen speelden bij deze opleiding tot en uitoefening van een beroep . zonder twijfel eene groote rol. Maar de omkeer in de zeden en gewoonten gaven daarbij toch den doorslag.

En van den kant der maatschappij namen schier van jaar tot jaar de vrije beroepen toe, welke ook voor vrouwen zich openden -en haar arbeid op prijs stelden'. Tal van wegen, wier toegang vroeger .door wet of zede verboden was, ontsloten zich thans met of zonder gfcweld. Winkels en magazijnen, kantoren en bureaux, scholen -en universiteiten openden de deuren; en binnen stroomde .eene groote schaar van jeugdige vrouwen, die een leven van arbeid verkozen .boven een rjdel en ledig bestaan. Sommigen oVeven de emancipatie daarbij

Sluiten