Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wachting is niet vervuld: het is eene illusie gebleken. Er bestaan drie redenen, waarom mijn wensch van toen niet is vervuld', die ik u als volgt wil verklaren:

„In de eerste plaats heeft het kapitaal onzer firma zich in veel sterker mate uitgebreid, dan wij toen konden verwachten. Voor een industriëele onderneming geldt in zeer sterke mate de spreuk: „Stilstand is achteruitgang". Wanneer de omstandigheden er op wijzen, dat de zaak moet worden uitgebreid, of nieuwe afdeelingen moeten worden gesticht, dan zijn de leiders zoowel aan de zaak als aan het personeel verplicht tot zulke uitbreidingen over te gaan. Zoo moest ons kapitaal vanaf 1906 tot heden worden verdrievoudigd. Dit jaar alleen werd ons commanditair kapitaal met f 2.500.000 vermeerderd, zoodat het nu 5 a 6 millioen gulden bedraagt. Het behoeft geen betoog, dat het geheel onmogelijk zoude geweest zijn een dergelijke som ook maar voor een eenigszins belangrijk gedeelte onder ons personeel geplaatst te krijgen.

„In de tweede plaats schuilt er ook een principiëele fout in bet denkbeeld van „Co-partnership", althans voor een groote onderneming als de onze. Zal men de werklieden om zoo te zeggen als compagnons aan de zaak verbinden, dan is het noodig dat ook zij voor een bepaalden niet te korten tijd, verbonden worden. Ieder begrijpt, dat het niet aangaat personen, die deelen in de risico's van de zaak, toe te staan deze op korten termijn den rug toe te keeren, als het eens tijdelijk minder goed' gaat. M.a.w. dergelijke compagnons kunnen den dienst niet met een termijn van bijv. 14 dagen opzeggen en zulk een verbintenis voor langen duur is van de werklieden niet te vorderen. Misschien wel van een aantal ouderen, die met hunne betrekking tevreden zijn en' hun lot wel voor goed aan de zaak willen binden. Maar van jonge werklieden kan men een dergelijk contract niet verlangen, .en het zoude noodig zijn vooral ook aan de jonge krachten aandeel in de ondernemingswinsten te geven, om hen, aan wier diensten de fabriek groote behoefte heeft, niet bij ouderen achter te stellen.

„In de derde plaats voelen de werklieden zelf niet zeer veel voor het deelen in altijd wisselvallige winsten. Dit blijkt meer en meer, nu, ook ten gevolge van regeeringsmaatregelen van den laatsten tijd, de aansluiting bij de vakvereenigingen zeer toeneemt. Hoewel zij door onze firma nooit zijn tegengewerkt, konden de vakvereenigingen vroeger bij ons geen vasten voet krijgen, omdat men algemeen van oordeel was1, dat de regeling der toestanden bij ons op bevredigende wijze geschiedde, en hunne hulp daarbij onnoodig was. *) Dat dit thans anders geworden is, bewijzen de kernvergaderingen van den laatsten tijd. Men hecht meer aan directe loonsverhooging dan aan aandeel in wisselvallige winsten, en dat is ook een der redenen, waarom de commanditaire deelneming nooit die beteekenis kon krqgen, die ik daarvan vroeger verwacht heb.

„De richting, waarin in den laatsten' trjd de oplossing van het arbeids-

*) Wij laten deze uitspraak natuurlijk geheel voor rekening' van den heer S tor k. Alleen merken wij op, dat hij Her de regeling der arbeidsvoorwaarden te individualistisch ziet.

Sluiten