Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het nooit zoover komen. Taylor heeft uitgevonden hoe ten koste van de arbeiders de ondernemerswinst moet worden vergroot. Daartegen vraagt Spr. een protest van het comgires. Als noodmaatregel kan het systeem misschien aanvaard in het belang van de productiebevordering, maar voor het overige moet het worden verworpen. De ervaringen ermede opgedaan zijn trouwens niet gunstig.

De heer H. J. de Groot (Den Haag) betoogt, dat het Taylorsysteem een gevolg is van comourrentie en 'zucht naar winst. De mensch wordt van de machine, die in dienst van die beide staat, een onderdeel. Het Taylorstelsel is niet een nationaal, maar een intermationaal vraagstuk. Het bederft veel in het maatschappelijk leven, zelfs ook de vakopleiding. Een getayloriseerde fabriek in ons land geeft zelf brochures uit ter 'beantwoording van de vraag: Wat moet mijn zoon worden? Maar het Taylorstelsel geeft geen vakopleiding, doch oefent slechts in het zooveel mogelijk uit mensch en machines te halen. (Applaus).

De heer K a a j a n (.Groningen) is onvoldaan over de heeren Schokking en Smeenk. Ze trekken geen positieve lijnen. Ze rekenen niet voldoende met de praktische doorvoerbaarheid van wat ze willen. Vooral de heer Schokking had een betere oplossing aan de hand moeten doen. Onder meer zou Spr. willen een wettelijke bepaling hoeveel volwassen arbeiders, vergeleken met andere, een patroon in dienst moet hebben.

De heer Knottenbelt (Barneveld) vraagt hoe bedrijfsmedebezit in de praktijk moet worden toegepast.

De heer W. K o k (Den Haag) vraagt of de heer Schorer niet vreest, dat als het Taylorstelsel wondt toegepast de vrije persoonlijkheid verloren zal ©aan. Te weinig hebben de Christenen er tegen gestreden. We kunnen het niet tegenhouden, maar dan moeten we de scherpe kanten er van af zien te nemen. Voorts vraagt hij hoe in 'het kleerm'akersbedrijf e. d. de winst moet worden bepaald. De winst is uit allerlei elementen samengesteld, waaraan de arbeider part noch deel heeft. Door het referaat van den heer Schokking is Spr. teleurgesteld. Wijl het geen vaste lijben trekt. Een predikant had anders moeten optreden, vooral omdat hier veel zonde tegen het zevende gebod in 't spel is en alles moet gedaan worden om die zonde tegen te gtaan. Hij vraagt of het niet mogelijk is sociale verzekering, waarvoor de patroons ponds pondsgewijze de premie betalen. In elk geval wil hij, dat de Christenen hierin niet achteraan komen. (Applaus).

De heer Haagsma (Terschelling) vindt, dat de krachtige wil, het besef van het heilige moeten ontbreekt. Noch de heer Schokking, noch de heer Smeenk is positief. We moeten niet slechts overwegen,' maar doen. Anders komt de socialistische maatschappij! Van alle zijden wordt kindertoeslag gevraagd. Het nieuw-malthusianisme breidt zich uit. De gezinnen zijn in nood. In het vrije bedrijf neemt de loonsbepaling naar behoefte reeds een plaats in. Spr. hoopt dat straks één conclusie van het congres het relatief familieloon' als eisch zal stellen èn voor de overheid èn voor de vrije bedrijven. (Applaus).

De heer F. J. Wel zenbach (Amsterdam) merkt op, dat we verlegen zitten met het loon waagstuk. Van weerskanten is het halen, wat er van te halen is. Dat verbiedt de Christelijke liefde, die ons wel den

Sluiten