Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der arbeiders dit maken van persoonlijke afspraken hebben overgenomen voor hun leden, kunnen de patroons, door met hen te accordeeren, het allerbest het gebod opvolgen: laat de dreiging na. Natuurlijk moet, zal de uitkomst bevredigen, van beide zijden dan de goede gezindheid voorzitten'.

Maar dit staat dan toch wel vast, dat de Schrift patroon en arbeider tot elkaar doet naderen. Van de eerste wereld vóór den zondvloed staat ons beschreven, dat zij vervuld was met wrevel. Dit wekte Gods misnoegen. In steê van wrevel moet er zijn vrede, saambinding, solidariteit. Dat is, voorzoover dit mogelijk is in dit ondermaansche, te bereiken door maatschappelijke organisatie. En daarom verzet het Christelijk beginsel zich er niet tegen; behoeven wij niet te spreken van een „uitvindsel dezer eeuw", maar wordt van ons gevraagd hartelijken steun -te bieden, opdat de dreigende gevaren kunnen worden ontzeild.

Thans aangetoond hebbende, dat de van God geëischte orde in het onderling verkeer der menschen zich niet verzet tegen organisatie in de bedrijfswereld, moet aangegeven, h o e die organisatie dan heeft te werken met kans op goed resultaat. Dit wil in ons kader dus zeggen: zonder dat Dij die toepassing in de practijk in strijd worde gehandeld met onze beginselen.

De vakbonden der patroons en der arbeiders hebben zich dan geformeerd.

Een stevig net is gespannen over het gansche land, met zulke kleine mazen, dat er welhaast niemand, naar men hoopt, door zal kunnen ontsnappen. Nu de verwachting, dat het individualisme zegenend zou inwerken op het bedrijfsleven en de Maatschappij, falikant is uitgekomen, kan bij de arbeiders de gedachte, in de ondernemers de grootste vijanden van hun geluk te moeten zien, welig wortel schieten. Slechts door het getal, gelijk in eiken strijd om de macht, was de overwinning te behalen. Toch bleef het aan deze zijde niet lang één ongedeelde legerschaar, want de beginselstrijd deed bijna overal de arbeidersbeweging in deelen uiteenvallen, welke vooral in de eerste jaren elkander in den meest vinnigen kamp tegenstonden. Ondanks alles bleek er toch voor deze onderscheidene deelen der arbeidersbeweging een gemeenschappelijk doel te bestaan, hetwelk hoe langer hoe meer tot allen doordrong; welke erkenning tot gevolg had, dat de organisaties over den scheidingsmuur heen zich tot elkander gingen overbuigen en de hand reiken, opdat hierdoor het economisch doel steeds heter zou kunnen worden benaderd.

De patroons hebben daarna, op het voetspoor der arbeiders, zich uit zelfbehoud ook tot de organisatie gewend. Met geen ander doel dan afweerinstituten in het leven te roepen. Felle worsteling ontstond dikwijls tusschen de twee.vijandig tegenover elkaar staande legerscharen. De arbeidersklasse eischte betere arbeidsvoorwaarden voor zich op en medezeggenschap in het vaststellen daarvan. Maar ook vaak werd onomwonden uitgesproken, dat de omverwerping van den patroonsstand op het program stond. Dit laatste maakte, als begrijpelijk, de ondernemersklasse in meerderheid

22

Sluiten