Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in de verbetering. De werktijd wordt verkort, aan de hygiëne in de werkplaats of in 't algemeen bij den arbeid wordt aandacht geschonken, en het optreden van patroon en opzichters tegenover de ondergeschikten is niet meer als vroeger. De arbeider toch begint zich een gelijkwaardige factor in het productieproces te gevoelen.

Ook nadert nu de tijd, dat er een zekere stabiliteit komt in de stoffelijke positie van den geheelen werkmansstand. Onder het onbeperkte regime van vraag en aanbod hing bij elke daling der bedrijfsconjunctuur het Damocleszwaard van loonsverlaging boven zijn hoofd. Dit werkte uiterst deprimeerend. H ij was het stootblok bij elk minder goed functioneeren der onderscheidene schakels. Thans mag er gedurende de gansche tariefsperiode niet getornd worden aan de vastgestelde arbeidsvoorwaarden. De risico van daling der conjunctuur is nu overgegaan op den ondernemer, die het in allen gevalle gemakkelijker kan dragen en afwentelen. Hierdoor is wel een zeer gunstige invloed uitgeoefend op des arbeiders mentaliteit. De eigenwaarde stijgt, gelijk altijd, als men zich mag plaatsen op het voetstuk van het recht. Kust, tevredenheid, hoop en geloof worden voor de arbeiders weer woorden van blijden klank, als zij tenminste immuun blijken te zijn voor het bitterheidsevangelie van „leiders", die geen heil zien in het veldwinnen der idee van solidariteit der verschillende standen.

Als mogelijk nadeel voor den arbeider wordt vaak gewezen op de gebondenheid aan zijn loon, als er een goede conjunctuur in het bedrijfsleven ib aangebroken. Dit is evenwel meer schijn dan werkelijkheid. De veiligheidsklep zit dan daarin, dat slechts de minimum-voorwaarden zijn vastgesteld en dus door de verruiming van arbeidsgelegenheid, een gevolg der conjunctuur, in gunstigen zin van de minima zal worden afgeweken. Bovendien kan dit nadeel voorkomen worden door den duur van een contract niet te lang te stellen.

Een ander bezwaar: de minderwaardige arbeiders, die het doorsneêloon niet kunnen verdienen, worden uitgestooten. In de practijk heeft men zich echter al gered. Voor werkelijk minderwaardigen is vaak een zeer klein percentage afwijkingen mogelijk. Overigens, door het spoedig boven de minima uitgaan der besten, valt het gemakkelijker de minder bekwamen tot de laagste grens te doen naderen en vooral is het slechts billijk uit oorzake van den gemeenschapsband de zwakkere krachten te doen dragen door de bedrijfsgemeenschap.

Voor den ondernemer mag als eerste voordeel genoemd de stabiliteit in zijn bedrijf gedurende de gansche periode van het contract. De volle energie kan nu uitgaan tot de inrichting van zijn bedrijf; alle krachten zich concentreeren op vervolmaking van het product, op vergrooting van het afzetgebied, op verbetering der arbeidsmethode. De rust, waar arbeidsconflicten voorloopig niet kunnen voorkomen, beteekent hier ontplooiing der beste ondernemerseigenschappen.

Thans kan de onderneming op hooger basis worden gevoerd, gelijk pas een land, dat in vrede leeft, echte welvaart kan genieten. De patroon weet, wat hij per week aan arbeidsloonen en aan andere faciliteiten heeft te

Sluiten