Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

plaats. Bovendien, elk, die een zekeren bedrijfskring binnentreedt, weet vooraf, dat hij zich moet onderwerpen aan de daar vastgestelde regelen.

Blijft er ondanks dit alles nog een enkele over, die werkelijk consciƫntiebezwaar heeft tegen eiken vorm van organisatie, zoo is hier dispensatie op haar plaats en kan daarvoor de weg gebaand. Mocht het blijken, dat hiervoor niet vrijwillig goede regelingen zijn te treffen, dan is hier een taak voor de Overheid weggelegd.

Met het verplicht lidmaatschap als gangmaker opent zich thans een bchoon vergezicht. De collectieve arbeidsovereenkomst kan nu haar grenzen uitzetten en op Organisatie der Maatschappij aansturen. Bij den eenvoudigen vorm behoeft niet meer halt gehouden. Tegelijk verdwijnt steeds meer de grens tusschenl patroons vereeniging en ondernemersorganisatie. De wenschen, vaak eischen der arbeiders, om meer te ontvangen van de arbeidsopbrengst, hadden groote moeilijkheden opgeleverd', toen er nog zooveel ongeorganiseerde patroons en arbeiders waren. Het ging bezwaarlijk den kostprijs van het product te verhoogen zonder te weten hoe de nieuwe uitgaven waren terug te halen. Thans daagt evenwel het licht.

Dit opvoeren van den kostprijs, voor een gedeelte gevolg van de organisatie der arbeiders; en voor een nog grooter deel voortvloeiende uit de collectieve arbeidsovereenkomst, schept den eisch, dat bijbepalingen worden ingevoerd, waardoor het mogelijk wordt den kostprijs te verhalen. Er moet voor de meerdere bedrijfsuitgaven compensatie kunnen worden gevonden. Anders zal weer dezelfde strijd ontstaan tusschen patroons en arbeiders. Voor deze compensatie geeft het collectief contract gemakkelijk den weg aan. Zijn de uitgaven voor den arbeid door de gemeenschappelijke overeenkomst vrijwel gelijk geworden voor alle patroons in hetzelfde bedrijf, zoo volgt daar noodwendig uit, dat de inkomsten, welke men trekt bij den verkoop der artikelen, ook op dezelfde basis behooren te staan. De noodeakelijkheid der vaststelling van den uniformen prijs voor de artikelen der bedrijven, welke zich biertoe leenen, of door ander soort p r ij sovereenkomst voor andere bedrijven, wordt door de, practijk klaarlijk aangetoond.

Tweeƫrlei vorm kan nu worden onderscheiden. Bij den eenen zorgen de patroons zelf voor naleving der prijstarieven, hij den anderen roepen zij zelfs de hulp der arbeidersorganisaties in.

-Voor een groot gevaar, dat hier kan opdoemen, sluiten wij de oogen niet. Dit namelijk, dat het publiek hierbij wel eens ongenadig het vel over de ooren kan worden gehaald. De verbruiker, niet in staat zich te verdedigen, werd dan het kind van de rekening. Maar wij gekoven, dat dit gevaar overschat wordt door sommigen. Er ligt al een zelfwerkende rem in het feit, dat een artikel niet meer gekocht wordt zoodra de prijs uitgaat boven de waarde, die het koopend publiek eraan toekent. Dit is in de meeste gevallen een goede graadmeter. Nu kan het natuurlijk voorkomen, dat het artikel onmisbaar is voor het onderhouden van het leven, zoodat de verbruiker niet heeft te kiezen of te deelen, en zich gewillig moet overgeven als object van uitbuiting. In zulke gevallen aarzelen

Sluiten