Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eenen akeligen bouwval vol grootsche herinneringen uit het verleden, vol bittere verwijtingen voor het levende geslacht.

De orkaan kwam, en alles viel in gruis. De Fransche omwenteling woedde een oogenblik, en al het oude verdween, zonderdat zich eene stem verhief om het vermolmde verleden te verdedigen.

Doch liet de rechterlijke geest onzer voorvaderen weinig sporen achter, wat niet uitstierf is het gevoel van broederliefde, dat te allen tijde onzen landaard kenmerkte.

Nergens toont zich de liefdadigheid zoo vindingrijk; nergens openen zich zooveel toevluchtsoorden voor het verlaten kind, den lijdenden man, dén afgeleefden grijsaard; nergens ook bekwam te allen tijde de onderdrukte krachtiger hulp.

Dit deel ten minste onzer oude wetgeving bleef bewaard, en tot vóór korte jaren waren Zuid- en Noord-Nederland de eenige landen, waar voor behoeftigen en onmondigen waarlijk recht bestond. Dit recht heet de kostelooze proceduur of het pro Deo.

Daardoor heeft elk onvermogende aanspraak op rechterlijken raad en bijstand, en moet hij kosteloos voor alle rechtbanken bediend worden. De wetj laat hem vrij van alle uitgaven, verzekert hem eenen verdediger, en stelt daardoor den behoeftigste met den vermogendste gelijk. En het mag geen bedrieglijke schijn heeten: meer dan eens hebben de machtigsten, die zich boven alles verheven waanden, het hoofd moeten buigen voor den armen werkman, met het pro Deo gewapend.

In andere landen werd die instelling, onlangs ingevoerd, als een groote stap vooruit bejegend; hier staat de kostelooze proceduur, als een recht voor eiken onvermogende op de eerste bladzijden onzer oudste wetboeken aangeteekend.

Sluiten