Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van onze huiselijke samenleving, iets, dat verwant is aan de democratiséering van de maatschappelijke verhoudingen, aan de overheerschende macht der organisatie, aan strijd tusschen kapitaal en arbeid, aan onze gelijkheid van kleedij; aan algemeen kiesrecht; aan de moderne mystiek en de moderne philosophie; aan het haastige leven en het snelle besluiten; aan de telefoon, de automobiel, de vliegmachine; aan de wondere mathematische zuiverheid van een machine, van een millimeterschroef van heel de mechanica, die het eeuwige der natuurwetten aan zich heeft: dan denk ik aan den volop modernen mensch, zooals die zal zijn temidden van al die dingen, die ons nog eenigszins verontrusten, maar waaruit hij rustig zeker harmonieus zijn eigen nieuw en schoon leven maken zal. En dan kijkend naar die stijlvolle en schoone barockhuizen in het begin der 20ste eeuw, in onzen tijd dus gebouwd, zie ik in hen een fraaie vertooning, een reactionnair en onvruchtbaar terugverlangen naar het verleden, een bedenkelijk gebrek aan zich zelf zijn, iets, waarvan het leven-looze duidelijk spreekt als we den bewoner in zijn automobiel zien aanrennen en haastig uitstappen, modern gekleed, citybag voor ^de dagelijksche kantoorreis in de hand ...

Ziet waar het vreemdelingenverkeer en het toerisme zoo nauw betrokken zijn bij de architecturale schoonheid van stad en land en waar als taak voor de provinciale bureau's van V. V. zelfs in vooruitzicht werd gesteld, dat ze leiding moeten geven aan de oprichting van hotels en pensions, dat zij de aandacht dienen te vestigen op com plexen te stichten zomer- en landhuisjes, daar meende ik goed te doen dit vluchtige overzicht te geven van de stijlen, wier opkomst, bloei en vervaltijd het meest sprekend optreden in die huizen- en villareeksen, welke onze mooiste Nederlandsche landschappen den vreemdeling toonen en wier architectuur helaas verre beneden de aesthetische waarde blijft, welke dergelijke toeristen en vreemdelingen lokkende en tot blijvende vestiging noodende streken toch in de eerste plaats ter aanbeveling mochten vragen.

Sluiten