Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De beeldende kunstenaar, die het een of andere gegeven van sport of spel behandelde, zocht uit den aard der zaak altijd de beweging uit te drukken.

Maar het parool, de bewuste en luide verkondigde intentie om de beweging, de actie weer te geven, het voorbijgaande, de voortbeweging, het moment waarop het lichaam niet in rust is, en wel zoo, dat men dit dadelijk gevoelt en geen oogenblik denkt aan een evenwichtigen toestand, is eerst van den laatsten tijd.

Misschien heeft de fotografie, en in het bijzonder de momentopname, het instantanée die eerzucht bij den kunstenaar gewekt. En juist de eerzucht, om deze te verbeteren. Het is immers duidelijk gebleken, juist door de fotografie, dat de beweging, zooals wij die zien, altijd een opeenvolging van bewegingen is, nooit een enkele alleen. Wil de geteekende of geschilderde actie duidelijk en overtuigend zijn, dan moet er altijd een rest van de vorige beweging in liggen, en een begin van de volgende.

Want bekijk maar eens momentopnamen met loopende menschen, hoe onmogelijk zien ze er uit. Wij zeggen dadelijk; zóó loopt men niet, het ziet er uit of men danspassen maakt, of men onvermijdelijk moet struikelen, of men zijn evenwicht verliezen moet. Zelfs bij een cinematografische reeks lijkt het loopen of bewegen vaak nauwelijks natuurlijk, omdat er toch altijd hier en daar een schakel aan ontbreekt en het beeld samengesteld is uit beelden van een moment.

Dit nu ondervangt de teekenaar, en hij is in staat het te doen, omdat zijn oog ongelijk aan de lens van het fototoestel, nooit een afzonderlijk moment opneemt, maar altijd een complex van momenten, van bewegingen.

Het is onmogelijk, dat de kunstenaars van vorige eeuwen anders zouden hebben gezien of zelfs dat zij niet onbewust die waarheid zouden hebben erkend. Te zeggen, dat zij niet zeer goed en zeer treffend de beweging hebben uitgedrukt: de oude Hollanders in hun schaatsenrijders en dansende boeren, de Fransche achttiende-eeuwers en hun dansen, zou onzin zijn.

Maar de foto, de instantanée, heeft toch iets, dat den modernen kunstenaar heeft opgewekt om nog iets anders te zoeken dan de aanduiding van een bepaalde soort bewegingen, die te zamen een handeling, bv. een sportieve uitmaken.

De momentopname suggereert in hooge mate, juist door haar onvol-

Sluiten