Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

■oordeel, dat niet pok de Staat heilzamen en veel omvattenden invloed kon oefenen met betrekking tot de armoede. Wat hij op deze wijze uiteenzette: „Geen tak van het staatsbestuur toch, die niet van onmiskenbaren invloed op het armwezen zijn kan, geen die niet in nauw verband staat met de levensvraag, welke ons reeds zoo vele dagen heeft bezig gehouden en ik erken, dat zoo ik het nadeelige daarvan bestrijd, die invloed vanwege den Staat vaak ook weldadig heeft gewerkt. Wat heilzamer toch dan het openen. van nieuwe bronnen voor nijverheid en handel. Wat doeltreffender dan het teruggeven aan den landbouw van duizenden ongebruikte bunders, gelijk die grootste onderneming, waaraan zoo eervol de naam verknocht is van ons geacht medelid uit Leijden, den heer Gevers van Endegeest, dien ik ook ditmaal niet hier zie, zoodat ik hem ook thans niet kan antwoorden op zijne teregtwijzing, waar hij, naar het mij voorkomt, niet genoeg het onderscheid in het oog gehouden heeft tusschen den Staat, die bedeelt, die aalmoezen uitreikt, en een Staat die zulke bedeeling zorgvuldig verwijderde en aan bijzondere liefdadigheid overlatende, zijne openbare werken zoodanig inrigt, dat de schamele werkman ook in ongunstige jaargetijden met eere aan zijn brood kan komen. Ik zou zelfs meenen, dat de Staat zijn pligt niet zou te buiten zijn gegaan, wanneer hij reeds maatregelen van voorzorg gedurende den zomer had genomen om de groote ellende in den winter ondervonden te voorkomen.

„Het rapport der Commissie, waarvan ik sprak 1) heeft ons ook gewezen op verscheidene andere punten waarop de Staat werkzaam zou kunnen zijn; als banken van leening, hygièneenz.. Nog zooveel meer andere zaken zou ik kunnen opnoemen. Hoe naauw is geheel het belastingstelsel niet verbonden met hetgeen ons bezig houdt. Hoe zou het patentstelsel schrikkelijke ellende kunnen verminderen door bij voorbeeld het stoken en verkoopen van verpestende dranken te bemoeijelijken, en de ontucht niet te maken tot een eerlijk bedrijf! Ik wenschte ook dat sommige gemeentebesturen overtuigd waren van den gewigligen invloed

DDe commissie omtrent het Verslag der verrigtingen van het Armbestuur.

Sluiten