Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Mensch zeiven is, die de moderne beschaving reguleert. Uit welke verhandeling de volgende fundamenteele passage hier moge staan als een voldoend en blijvend voorbeeld van den tegenwoordigen, practischen en on-sentimenteelen Engelschen geest; het is de verachtelijkste volzin, dien ik in de literatuur van eenig land of eenig tijdperk heb ontmoet: „Daar niemand zal ontkennen, dat de Mensch carnivoren-tanden heeft, of dat alle dieren, die ze hebben, min of meer roofzuchtig zijn, is het onnoodig om a priori te bewijzen, dat een roof-instinct het natuurlijke gevolg is van zulk een organisatie. Het is hier onze bedoeling aan te toonen hoe dit onvermijdelijke gevolg inwerkt op het beschaafde leven, daar het een van de eigenschappen der menschelijke natuur is en, bijgevolg, van alle regelingen eener beschaafde maatschappij."

De verhouding gaat voort, en is gansch en al gebaseerd, op de onderstelling, dat de roofzuchtige geest niet enkel is een van de eigenschappen der menschelijke natuur, maar deN bijzondere eigenschappen waarop de regelingen der samenleving gegrond zijn. Want „Het verstand zou terstond iemand, die buitengewoon sterk was, doen inzien dat, hoe begeerlijk het ook zou zijn om zich door geweld in het bezit te stellen van wat een ander met zijn arbeid had voortgebracht, hij op dezelfde wijze zou kunnen behandeld worden door een, sterker dan hij, waar hij natuurlijk veel tegen zou hebben. Om dus te voorkomen, of een einde te maken aan een praktijk, waartegen elkeen zich in zijn eigen geval zou verzetten", enz. enz. En zoo gaat de vertolker der „Social Science" voort te zingen de huidige, niet sentimenteele Spreuken en Psalmen van Engeland, — met trompetten ook en schalmeien, en stoomfluiten.

Sluiten