Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Heer Batteux juist zijn ? Wat iieef t hij tog uit het wezen van de genie, van den enthusiasmus, en van den smaak, niet zo zeer afgeleid, als wel bewezen? dit mogelijk, dat kunsten, tot welker uitvinding en beschaving genie, tot welker bearbeiding enthusiasmus; en tot welker beoordeeling smaak noodig is, in het geheel geen ander onderwerp hebben, dan alleen de nabootsing der natuur; en dat zij zig daar aan, als aan het eenige en noodzakelijke grondbeginsel, houden moeten?

Zeker dit had hij moeten bewijzen ? Maar dit heeft hij niet gedaan; hij heeft niets meer bewezen dan dit; dat in zulke kunsten de nabootsing der natuur plaats hebbe; en zeer dikwijls hun onderwerp zij; en voor dezelve dikwijls een gepast grondbeginsel zij, in zoo ver de overige omstandigheden daarmede overeenkomen.

En kon er wel met mogelijkheid meer uit afgeleid worden? Maar hoe kan hij daaruit, dat de digter zich zonder genie niet aan de poëzy begeven moet; dat hij voor den smaak arbeidt; en met enthusiasmus werken moet, bewijzen, dat de nabootsing het eenig grondbeginsel der digtkunst is? Vooronderstelt hij, zo redeneerende, niet dat geen, hetwelk hij bewijzen moest; namelijk dat de Natuur zelf nergens het onderwerp der poëzy zijn kan?

Maar men heeft hem ook tegengeworpen, Mijn Heer, dat hij, als geschiedschrijver, in het geheel niet nauwkeurig handelt, in het opgeven van de aanleiding tot het uitvinden der schoone kunsten; maar dat hij veel eer de geschiedenis naar zyn oogmerk geschikt heeft, wanneer hij zulks noodig had. Was dan, vraagt men, de poëzy wel van haar eerste begin af, en in haar eerste bestemming, eene kunstige verlustiging van verstand en hart, welke de opwekking der aandoeningen tot haar oogmerk had ? Is het niet veel natuurlijker, en bevestigen ook niet de oudste gedigten, die wij hebben, de bijbelsche poëzy namelijk, dat de poëzy in haren oorsprong niet meer geweest zij dan een onbestudeerde uitdrukking van gewaarwordingen; eene slegts verfraaide natuur, en niet eene nabootsing? Maar, voegt men er bij, was zij zodanig in haar oorsprong, zoo mag zij nog zodanig zijn, en is ook werkelijk in veele gevallen zodanig.

Vooral heeft men in Batteux opgemerkt, dat hij, in de behandeling der bijzondere soorten van gedigten, het gebrekkige van zijn grondbeginsel heeft zoeken te verbergen, door dat geen uit den weg te ruimen, wat hem niet dienstig was. Dat hij uit dien hoofde het Leerdicht afkeurt en voor geen

Sluiten