Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

UIT: DE WAARE VOLKSVERLICHTING, (1793) met opzigt tot Godsdienst en Staatkunde beschouwd in haren aart, oogmerken, grenzen, bronnen en gevolgen.

[Eene verlichte natie] zorgt met de grootste nauwkeurigheid, voor de opvoeding van hare kinderen. Daar is geen tijd, geen goud, geen moeite zo wel besteed, als die tot de vorming van het opkomend geslagt in huisgezinnen en scholen wordt aangewend. Godsdienst en Staatkunde beide zeggen dit eenstemmig. Een burger van de waereld, een lid der burgerlijke maatschappij, en een onderdaan van het rijk van waarheid en deugd te zijn, is do hoge bestemming van elk mensch hier op aarde. Daarin zijn alle menschen gehjk. Gelukkig hij, die er aan beantwoordt; en tot dit alles wordt, onder den zegen des Almagtigen, de grond gelegd door eene opvoeding, welke, niet gelijk de Spartaansche, menschen vernietigt om burgers te scheppen, maar de belangen der menscliheid boven alles bedoelende, die der burgerlijke vereeniging aan dezelve ondergeschikt en dienstbaar maakt. Jk meen zulk eene opvoeding, welke noch de paradoxe dweeperijen van Rousseau, noch de ligtzinnige spotternijen van Voltaire, in jonge harten indrukten, maar terwijl zij de natuurlijke kragten van geest en ligchaam, naar aanwijzing der natuur, ontwikkelt, de zedelijke door den godsdienst, en de daarop gegronde zedeleer, tragt te zuiveren, te sterken, en te bestieren tot het regte einde; eene opvoeding, waarin matigheid, werkzaamheid, menschengevoel, orde, ondergeschiktheid, vaardigheid en gewilligheid tot alle menschelijke, gezellige en burgerlijke deugden worden ingescherpt; de middelen om daarin te vorderen, en den zwaarsten strijd, den strijd tegen zig zelf, met goed gevolg te voeren, worden aangewezen; eene opvoeding eindelijk, waarin, bij en onder alles, nooit uit het oog verloren wordt, dat de grond tot ontwikkeling alhier gelegd wordt, en deze slegts aanvankelijk nare gevolgen vertoont, maar te gehjk, dat dit leven zodanig f in verband staat met het toekomende, dat de geheele reeks j van ons bestaan hier op aarde, behoort beschouwd te worden

Sluiten