Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In dit economische systeem is arbeid een ruilartikel. waarvan de waarde wordt beheerscht door de wet van vraag en aanbod.

De arbeid biedt zich aan daar, waar vraag naar arbeid is. Is het aanbod grooter dan de vraag, dan is werkloosheid daarvan het gevolg, waartegen de arbeider zich zelfs kan verzekeren.

Als een correctief daarop kan beschouwd worden de nieuwere theorie dat de arbeider recht heeft op arbeid. Nog een stap verder en men komt logisch tot arbeidsplicht. Intusschen wordt die arbeidsplicht niet zoozeer gevoeld als eene logische, eene intellectueel *an wel als een moreele, ethische noodzakelijkheid, ontstaan op den historischen bodem van en samengegroeid met de Christelijke beschaving.

De verhouding van dienstbetrekking van den arbeider tot den werkgever brengt mede verplichting van den arbeider tot gehoorzaamheid en geeft den werkgever eene zekere mate van autonomie en een tuchtrecht voor het geval van insubordinatie of overtreding van de arbeidsovereenkomst of van het Reglement, culmineerend in het recht tot schorsing en ontslag.

De hardheid van het economische productiesysteem treedt het duidelijkst aan het licht, waar gestreefd wordt naar steeds hooger opvoering van de productiviteit van den arbeid. Waar verdeeling en besparing van arbeid het hoofdmiddel daartoe vormen, worden hoogere eischen gesteld aan de bekwaamheid van den arbeider, en bestaat er meer kans dat de ongeschikte arbeider als onbruikbaar uitgeschakeld wordt.

Intusschen. ook de proletarische arbeidersheilstaat kent als ideaal de steeds hoogere opvoering van de productiviteit van den arbeid, het beginsel van „loon naar werken" en zelfs den dwang tot arbeid.

Een ideaal der extremisten is, zoo zeggen zij zelf, dat de arbeidersklasse desbewust, en uit eigen beweging (massaovertuiging), de productiviteit van den arbeid zoo hoog mogelijk zal opvoeren,*)

De oplegging van dit zuiver materialistisch ideaal aan de arbeidersgemeenschap schijnt den voorstanders zelf onmogelijk, gelet op de dwangvoorschriften tegen diegenen, in wier gemoed dit ideaal niet leeft of dreigt uit te sterven

*) „Without the direction of specialist* of different branches of knowledge technique and experience, the transformatton toward Socialism is impossible. for Socialism demands a conscious mass movement toward a higher productivi of Jabour in comparison with capitalism, and on the basis whteh has been attained by capltalism. Socialism must accomplish this movement forward in its own way by its own methods - we will make it more deBnite - by Soviet methods NKolai Lenin in „Pravda" van Maart 18 - vertaling in het Amerik. Social. Tijdschrift „Liberator" van Sept. '18.

Sluiten