Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

oorzaken daarvan veelal buiten de macht en de controle van den werkgever zullen liggen.

Gesteld verder, dat volgens het schema-van Lier de vrije arbeider 25 pet loonsverhooging krijgt, dan zal, gegeven het feit dat voor het werk van een contractkoelie, twee vrije arbeiders noodig zijn, twee-en-een-half maal zooveel loon in geld als nu, voor den zelfden arbeid betaald moeten worden. Alle andere kosten, immigratie, hospitalen, woningen enz., zullen met 100 pet. toenemen.

De nota-van Lier beschouwt het als vanzelf sprekend dat de cultures dit kunnen dragen. Dit is echter allerminst bewezen en voor dat het schema-van Lier in een voorstel aan de Regeering wordt omgezet, zal toch eerst berekend moeten worden, of de cultures kunnen voortbestaan.

Een andere vraag betreffende de loonregeling is deze: ligt het in de bedoeling van het schema-van Lier, niet alleen het minimum dagloon, doch ook het taak- en stukloon te verhoogen? Zoo ja, dan zal de vrije arbeider het in zijn macht hebben door één dag hard te werken, genoeg te verdienen, om een a twee dagen vacantie te nemen; met een taak gelijk aan de helft van die van een contractarbeider verdient hij immers meer loon dan laatstgenoemde.

Het gevaar is groot dat de doorsnee-vrije arbeider meer gesteld zal zijn op zijn gemak, dan op meer geld dan hij strikt genomen, behoeft.

De vrije arbeiders, daartoe in staat gesteld door het hoogere loon en de kleinere taak, kunnen desgewenscht over de helft van den gebruikelijken werktijd als vrije tijd beschikken. Waar het aantal van nu 200.000 (contract) koelies gestegen zal zijn tot het dubbele aantal vrije arbeiders, zal de helft daarvan, dus 200.000 als zij zeiven dat verkiezen om den anderen dag, niet gebonden binnen de grenzen eener onderneming en geheel vrij van werk, zich kunnen bewegen waarheen zij dat wenschen.

Een voornaam gevolg daarvan, om van al het andere te zwijgen, zou zijn, dat de vrije arbeider den geregelden arbeid zou verleeren en volkomen onbruikbaar worden. *)

De vraag of de loonen al dan niet verhoogd moeten worden is niet aan - de orde. Het loonstelsel is een onderdeel van het

*) Omtrent de geschiedenis van de mislukking van het vrije arbeiders-stelsel op de onderneming Haboko, staan op dit oogenblik nog geen volledige cijfers ten dienste. Van de ongeveer 700 koelies zouden er ongeveer 200 als hopeloos onbruikbaar weggezonden zijn, met behoud van hun voorschot; bijna alle anderen hebben de gebruikelijke contracten gesloten op een 30 tal na, die buiten contract werkzaam blijven.

Sluiten