Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

rugdeinzen; te minder 'nog omdat het crediet van onzen Staat zoo goed is gevestigd, dat het ten allen tijde tegen 4 percent rente leeningen kan sluiten, en dus indien aan te leggen spoorwegen zoodanige inkomst van het daarvoor bestede kapitaal beloven op te leveren, de Staat geen schade lijdt.

§ 2. Maar ofschoon dus de .meerderheid tegen het opnieuw beschikbaar stellen van gelden voor Indische spoorwegen niet opzag, toonden eenige leden zwm met het thans gedane voorstel, zoo als het daar ligt, niet ingenomen. Er wordt daarbij uitgegaan van het denkbeeld dat het als van zelf spreekt, dat bh' uitbreiding van het spoorwegnet op Java alleen Staatsaanleg in aanmerking komt, terwijl dan toch tot nu toe zoodanige wijze van aanleg alleen bij wijze van proef is ondernomen. Evenzoo schijnt de Minister te onderstellen, dat de van Staatswege aangelegde spoorwegen niet anders dan regtstreeks door den Staat kunnen worden geëxploiteerd, hoewel de wetgevende magt omtrent het voorkeur geven aan Staatsexploitatie boven exploitatie door particuliere krachten nog nimmer eene bepaalde beslissing genomen heeft.

Van deze zijde bleef men het betreuren, dat het in het najaar van 1877 opgetreden Kabinet tot de afstemming door de Tweede Kamer heeft medegewerkt van de toe aanhangige contracten met de Nederlandsch-Indische Spoorwegmaatschappij, en van de daartoe behoorende concessie betreffende de thans in aanmerking komende lijn MadioenSoerakarta. Deze leden meenden, dat die afstemming ten onregte was geschied, en dat het finantieel voor den Staat veel voordeeliger zou zijn geweest aan de concessiën, destijds aan de Spoorwegmaatschappij verleend gevolg te geven, dan thans diezelfde of andere lijnen van Staatswege aan te leggen en te exploiteren. De Maatschappij verkeert toch, in weerwil van de moeijelh'kheden, waarmede zij te kampen heeft gehad, in een bloeijenden toestand. Zij heeft over 1878 6.V4 percent aan hare aandeelhouders kunnen uitdeelen, en haar crediet is genoegzaam gevestigd, om, indien haar gelegenheid ware gegeven om hare lijnen uit te breiden, de daarvoor noodige leenigen op billijke voorwaarden aan te gaan. Sedert jaren heeft zh' den Staat geen uitgaven voor rentegarantie gekost. Wat vroeger van dien aard is verstrekt, wordt gaandeweg terugbetaald, zoodat geheel de uitgaaf, door den Staat voor deze belangrijke spoorwegverbinding gedaan, nog per resto slechts ruim drie millioen bedraagt, welke som binnen betrekkelijk korten tijd zal worden terugontvangen; terwijl bovendien geheel de spoorweg, na afloop der concessie, het eigendom van den Staat wordt.

Wat daarvan zij, men meende, dat het voor de juiste beoordeeling van het tegenwoordig voorstel door de Kamer wenscheljjk en noodig was meer dan tot nu toe te worden ingelicht omtrent de finantiele resultaten, door den Staatsaanleg en de Staatsexploitatie der Indische spoorwegen

Sluiten