Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In het algemeen is in de Maximes betreffende de liefde een duidelijke afneming van de zeventiende-eeuwsche-middeleeuwsche exaltatie, welke, uit gronden, die we reeds eerder bespraken, de liefde zooveel mogelijk boven haar diepste wezen van sexueelen drang zocht te verheffen; Rochefoucauld spreekt elders onomwonden over de liefde als over „une envie cachée et délicate dans le corps de posséder ce que 1'on aime après beaucoup de mystères." Duidelijk is hier de overeenkomst met Grieksch en Renaissancistisch, de voorbereiding van achttiende-eeuwsch erotisch realisme (Rousseau!) te herkennen. Hoe volkomen achttiendeeeuwsch, critisch en rationalistisch klinkt dan verder deze uitspraak over de doodsverachting, die typische Middeleeuwsche en zeventiende-eeuwsche critiek-loos opgehemelde, inhoudlooze deugd „peu de gens connaissent la mort: on ne la souffre pas ordinairement par résolution, mais par stupidité et par coütume et la plupart des hommes meurent paree qu'on ne peut s'empêcher de mourir." Hoezeer heeft Rochefoucauld ook reeds het verschil tusschen de zoogenaamde nederigheid, de „bescheidenheid" en de ware nederigheid begrepen: „tout le monde se plait de sa mémoire, et personne ne se plait de son jugement" — hoe zuiver voelt hij overal het wezen onder den schijn „nous nous persuadons souvent d'aimer les gens plus puissants que nous et néanmoins c'est 1'intérêt seul qui produit notre amitié."

We zouden met citeeren kunnen doorgaan en.... hadden het ook geheel achterwege kunnen laten: het individualisme van Rochefoucauld is.... individualisme en we weten dus alreeds op welke wijze dit de wereld beziet en wat het tegen de eveneens overal en altijd in wezen eendere maatschappelijke moraal te berde brengt.

Dat zijn werkje opgang en schandaal maakte en 'moest

Sluiten