Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het dwang-woord van alle collectiviteiten, en stuit dan ook' geen enkelen collectief-voelende, dat is redelooze, maar wel eiken redelijk, dat is individualistisch-voelende, tegen deborst. Pierre Bayle heeft het met onuitputtelijk geduld en onuitputtelijke naïeveteit in negen refutaties weerlegd, met naïveteit zeggen we, omdat al deze voor het redelijk gemoed zoo zonneklare en eerlijke overwegingen op den egocentri- • schen hoogmoed van den collectief-uitverkorene immers moeten afstuiten als op een pantser. Zoo is de „troisième réfutation du sens littéral" gebaseerd op „la raison qu'il bouleverse les hornes qui séparent la justice d'avec 1'injustice et qu'il confond le vice avec la vertu". En de vierde: „qu'il fournit un pretexte très-plausible et très-raisonnable aux infidèles de ne laisser entrer aucun Chrétien dans leur pays et de les chasser de tous les lieux oü ils les trouvent". De zesde „qu'il óte a la Religion Chrétienne un fort argument dont elle se sert contre le Mahométisme." De achtste „qu'il rend vaines les plaintes des premiers Chrétiens contre ; les persécutions Païennes...." Alsof ooit de woordvoerders van Kerken of Staten hebben geaarzeld, in anderen te laken en te straffen, wat ze zelf naar hartelust doen — alsof ze er zich dus over behoeven te bekommeren aan welke pretexten ze de Heidenen helpen, of welke argumenten ze den Mohammedanen in handen spelen — en alsof ze zich dus ooit op een redelijk standpunt tegenover de tegen hen gekeerde „persécutions Païennes" zullen plaatsen! Altijd hetzelfde misverstand: het individu, dat de behoefte aan een redelijk:: richtsnoer, een logisch en grondslag tot zijn daden behoeft en maar niet wil begrijpen, dat de collectiviteiten — en dus ook weer alle individuen, voor zoover ze daarin opgaan — zich om het redelijke en het logische volstrekt niet bekommeren, want niet bekommeren mogen, daar in de redeloosheid ons. aller bestaansvoorwaarde ligt.

Sluiten