Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het optreden van figuren als Fontenelle en Bayle bewijst met onmiskenbare duidelijkheid, dat de geest van Humanisme en Renaissance, van Petrarca en Montaigne, tegelijk critisch en verdraagzaam, nederig en fier, rechtstreeks heenwijzend naar den geest van Lessing en Voltaire, Goethe en Kant, weer in aantocht is, als de zichtbare verwezenlijking van der Eenheid zelfonderscheiding tot zelfopheffing, waarvan we in de volgende hoofdstukken de ontplooiing zullen pogen te schetsen.

Aldus leert ons reeds deze korte uiteenzetting, wat we ook in de voorafgaande hoofdstukken voortdurend hebben kunnen opmerken, dat het gevoel voor de Eenvormigheid (voor de collectiviteit, de zichtbare, tastbare „gemeenschap") afneemt, naarmate het gevoel voor de Eenheid (de onzichtbare, ontastbare) toeneemt — en hoezeer dus Eenheid en Eenvormigheid eikaars vijanden zijn! Niet in den hooggeprezen Staat of Kerk openbaart zich het Absolute aan zichzelf, maar in het individu, dat ach dan juist altijd van Staat of Kerk afkeeren zal en moet. Dit aan te toonen, is de bedoeling van onzen geheelen arbeid en we hopen in den nu volgenden ontwikkelingsgang duidelijk de bevestiging er van te geven.

Achttiende-eeuwsch Individualisme.

Opkomst. Algemeen Overzicht.

Wanneer mannen van de kracht en het gehalte van Pierre Bayle niet meer stellen, maar opheffen — van buiten gezien: niet meer bouwen, maar breken, niet meer stichten, maar ontwrichten — dan ligt daarin een duidelijk teeken, dat de

Sluiten