Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Collectiviteitsgevoel, autoriteitsgevoel is machtsverheerlijking, is Jupiter-verheerhj'king; de zeventiende-eeuwsche litteratuur vloeit er van over — individualistisch oordeel, individualistisch rechtsgevoel zal, wanneer het zich stoot aan de Maatschappij, en dit doet het steeds, onweerhoudbaar tot Prometheus-verheerlijking voeren.

Zoo was het reeds, in beginsel, gedurende de Renaissance. In de litteratuur van het nu te behandelen tijdperk zullen we de Prometheus-verheerlijking voortdurend zien aanzwellen en eindelijk in vollen bloei zien staan.

Achttiende-eeuwsch Individualisme.

De Dageraad der Prometheus-verheerlijking.

We willen dan nu beproeven de algemeene trekken van ontbindend critisch individualisme, de revolutionnaire en pantheïstische instincten, waarvan de Fransche Revolutie: een der meest zichtbare teekenen is geweest, aan te toonen in de litteratuur, welke die Revolutie voorafgaat, begeleidt en onmiddellijk volgt —, waar ze zich voordoet als min of meer openlijke, min of meer bewuste Prometheus-verheerlijking als verheerlijking van oppositie en verzet. En het spreekt vanzelf dat we hier, zoo min als elders, naar volledigheid kunnen streven en ons er toe moeten bepalen, uit elk: der verschillende geestelijke gebieden een kenmerkend type te kiezen en te beschouwen. In zulke „gebieden" valt noodzakelijkerwijs de arbeid der emancipatie van het Ik uiteen — en wel in overeenstemming met den verschillenden persoonlijken aanleg van de verschillende medewerkende individuen. Immers wanneer het zwaartepunt van iemands

Sluiten