Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

uitgang en verlies op andere gebieden niet geteld, niet aangezien.

Oudtijds werd de onderwerping van het individu aan de collectiviteit den gemeenen man als een van God opgelegde verpkchting voorgehouden, waar de Overheid de draagster was van Goddelijk gezag —; thans leert de anatomie, dat „het deel altijd ondergeschikt is aan het geheel" en deze stelregel wordt dan automatisch overgebracht naar, en toegepast op de maatschappelijke verhoudingen — en ook hier doet zich het algemeene besef van der gebieden verwantschap als de spotvorm voor van het Eenheidsgevoel als

steeds het collectieve van het individueele — waar dan ook juist het voornaamste: het onderscheiden, het zien van het verschil naast de overeenkomst, alweer ontbreekt!

Oudtijds leerde de Kerk, met behulp van de Schrift, de superioriteit van den man boven de vrouw — thans brengt de „physiologie cérébrale" tot precies dezelfde uitkomst. En zoo is het overal.

Zonnehelder blijkt het: dezelfde ingeboren instincten (bestemmingen) zullen, aan' welk materiaal ze zich ook hechten, kt welk gebied ze zich ook bewegen, van welke argumenten ze zich ook bedienen, altijd tot dezelfde „conclusies''' voeren, conclusies, die niets zijn dan de formules van gemoedsbehoeften, tijdsbehoeften, verwerkeUjkingen van bepaalde momenten in der Eenheid zelfontplooiing. Ook met de zienswijzen en conclusies van den filosofisch denkende is dit het geval, maar er is altijd dit verschil: hij weet dat het zoo is, en geeft ze dus niet uit voor „incontestable truths", voor alleenzaligmakende waarheden.

Aldus kristalliseert zich uit het Ontv^kkehngsbegrip-zelve en uit het streven naar synthese een nieuw dogmatisme Terwijl voor den wijsgeerig aangelegde die „ontwikkeling*' is de zelfontplooiing dér werkelijkheid, door den enkeling

Sluiten