Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

logie, opspoort langs experimenteelen, objectieven weg, volgens de onfeilbare natuurwetenschappelijke methode; — van den geleerde, die in Newton gelooft en in de „Ecole Polytechnique'' werd gevormd. Niet gewelddadig wordt het individu de vrijheid van geweten ontrukt in naam van oude dogma's en daarop berustende machts-usurpatie — maar het leert in den beoefenaar van de philosophie positive zijn natuurlijken geestelijken leider, priester en koning te erkennen. „Comme c'est doux d'obéir!" Zoo wordt ook hier de verzoening tusschen „Individueele vrijheid" en „Collectieve Orde" bewerkstelligd.

De aanvankelijke samenwerking tusschen Auguste Comte en Saint-Simon, hun latere — van 1824, de publicatie van hun gezamenlijk werk, dateerende — verkoeling en vijandschap kan tot op zekere hoogte dienen als illustratie van het aanvankelijke samengaan aller denkenden en zoekenden na Revolutie en Reactie in een gezamenlijk vatten van de Ontwikkelings-gedachte, in een gezamenlijk streven naar synthesen van oude antithesen — en van hun later uiteengaan, wanneer die gedachten langzaam-aan verstollen tot een nieuw dogmatisme, 't welk gedurende tientallen jaren de grootsten en besten van hun tijd meesleepen en bekoren zal, volkomen voorzien in al hun geestelijke behoeften.

In zijn leerling miste de oude Saint-Simon de rechte waardeering voor „la Faculté Sentimentale", voor het niet te unif ormiseeren persoonlijke van den mensch. Hoe groot zijn eigen waardeering voor de positieve wetenschap ook is, in zijn „Staat" zal er naast een Aristotelische Academie ook plaats voor een Platonische Academie zijn — maar Comte spreekt van „les dangereuses rêveries de Platon", noemt Aristoteles „le père de la filosofie", vergelijkt Montesquieu met den laatste en Rousseau met den eerste. Dit kenmerkt hun verschil wel zoo scherp mogelijk, het eeuwige verschil

Sluiten