Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

waant zich de „objectieve kunstenaar" verheven en wat hij houdt voor zijn objectiviteit is, gelijk gezegd, een mengsel van directe, ongecontroleerde waarneming, spontane, egocentrische voorkeur en tegenzin, onverwerkte „wetenschappelijke" noties en overgeleverdie, ononderzochte moreele dogma's.

Kwam niet in den grooten Balzac zijn intuïtie ais kunstenaar — waardoor hij, of hij het weet dan niet, of hij het wil dan niet, de wijsbegeerte nader staat dan de wetenschap — deze intellectueele afhankelijkheid te boven, zijn personen zouden tabellen, geen karakters zijn.

Toch bewijst de onberedeneerde, overmatige bewondering voor het zoogeheeten mensch-scheppend talent van Balzac in sommigen onzer tijdgenooten, dat deze zelf aan de ware, filosofische zelfonderscheiding nog niet toe zijn en het op :zijn allerbest juist hebben gebracht tot het babbelen over „Ideeën-kunst" — dat zij ook nog niet vermogen uit eigen „immanent dogma" louter en alleen menschen te creëer en, maar altijd weer steun zoeken aan het kwasi-objectieve, het collectieve dogma van moreelen en vooral van wetenschappelijken aard. En zoo duidelijk mogelijk blijkt dit uit de miskenning en de kleinachting voor dien eenen ideeënkunstenaar bij uitnemendheid: Shaw — juist het meest van <de zijde der zich-zelf-noemende ideeën-kunstenaars!

Shaw, evenals Hebbel, schept zijn menschen uit de -synthetische Idee, voert hun handelingen terug op enkele elementaire drijfveeren, die hij als de werkingen van de LifeForce onderkent, krachtens eigen immanent dogma — en zoo dit bewijs noodig ware, dan zou zijn weergaloos-brillant oeuvre het leveren: dat. zulk voortdurend demonstreer en van dezelfde grond-trékken nimmer tot „eentonigheid" behoeft te leiden, waar die grondtrekken zich immers voor den scherpzinnige, den denkende, op eindeloos-verscheiden

Sluiten