Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Pamp. pila, Bat., Ibn. piga, luidt Sam. fia, Mao. hia. Hieruit volgt niet dat de uit het Sam. en Mao. verdwenen klank juist zoo geklonken heeft als de hedendaagsche F. J, maar wel dat èn in 't Pol., èn in 't F. twee of meer, oudtijds geheel uiteenloopende klanken, zijn samengevloeid tot één. Daar het moeielijk te verklaren is dat twee geheel verschillende klanken in twee talen, onafhankelijk van elkander, samenvloeien, en volstrekt onbegrijpelijk dat die twee talen dezelfde woorden hebben uitgekozen — zonder dat ze eenige gemeenschap met elkander hadden — om daarin, en alleen dadrin, die klanken te vermengen, zoo volgt alweder dat Pol. en F. één geheel hebben uitgemaakt lang nadat het volk, hetwelk de gemeenschappelijke moedertaal van 't hedendaagsche F. en Pol. sprak, zich van de Indonesische verwanten gescheiden had.

Het is niet te ontkennen dat er enkele uitzonderingen voorkomen, doch ze laten zich licht verklaren omdat in één en denzelfden tongval, hoe veel te meer dan in één taal, dubbelvormen plegen te bestaan. Het F. kent bijv. zoowel suJu als susu; men zal zich niet aan eene al te stoute gissing schuldig maken met te beweren dat een derde vorm Ju Ju zeer wel denkbaar is. Welnu, het Mao. zegt u, waar het zoo naverwante Sam. nog 't meer ouderwetsche susu bewaard heeft. Daar aan s van 't Sam. een Mao. h beantwoordt, kan u (voor u-u) niet rechtstreeks uit susu ontstaan zijn; evenmin uit F. su Ju; er blijft over Ju Ju, of zuzu, of iets dergelijks, in elk geval een vorm waarin de oorspronkelijke .r reeds in beide lettergrepen verzacht was. In een enkel geval veronderstelt het woord in 't F. een jongeren vorm dan in 't Sam. en Mao.; dit geval doet zich voor bij Jala, zonde, uit salah, Sam. sala, Mao. hara. Dit is niet onverklaarbaar als men aanneemt dat dit Jala eerst in betrekkelijk jongeren tijd in 't F. uit sala gewijzigd is, misschien ter voorkoming van verwarring met sala, weg, of ten gevolge van verwarring van gelijken aard als in die waardoor de Spanjaarden b en w verwisselen. «Zonde» moest sala luiden, en «weg» Jala, overeenkomstig Sam. ala, Mao. ara, Mal. djalan, Jav., Bik., Mong., Ponos. dalan, Bis. dalan, enz.

Uit het bovenstaande make men niet op dat ik den tegenwoordigen klank der J voor oud houd. Integendeel; uit het F. zelf blijkt dat de J optreedt als media tegenover de j. Toch mag ze physiologisch niet als zoodanig gelden. Mijns inziens klonk de letter in den tijd toen F. en Pol. nog één waren anders; hoe? is onmogelijk met volkomen nauwkeurigheid te bepalen. Misschien heeft zij de volgende geschiedenis gehad: uit eene palataal gekleurde * ontstond, door verzachting, een klank die nagenoeg of geheel als de Fransche/ luidde; stellen wij dien voor door^. Hieruit ontwikkelde zich eene z, die later in 't F. met eene lispelende uitspraak J werd, in 't Sam.

17

Sluiten