Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en w\ u en o. De meeste van deze variaties vindt men min of meer regelmatig op M. P. taalgebied en zelfs daarbuiten, terug.

Over andere verschijnselen, zooals metathesis, samentrekking, uitstooting, assimilatie of het tegendeel zal ik hier niet uitweiden, deels omdat ik later gelegenheid zal hebben op eenige dier verschijnselen terug te komen, deels ook omdat het buiten mijn bestek ligt eene volledige klankleer van 't F. te leveren. Daarentegen zal eene beschouwing van 't Samoasche en 't Maorische klankstelsel, voor zoover de aard van dit geschrift zulks gedoogt, hier niet misplaatst wezen.

Het voor Samoa geijkte alphabet bestaat uit de volgende letters:

aefgilmnopstuv.

De g stelt de nasale gutturaal, onze ng voor; de v is de Fidjische en Nederlandsche w. Om noodelooze verwarring te voorkomen zal ik mij voortaan van ngen w bedienen.

De phonetische verarming van 't Sam. komt reeds bij vergelijking van 't F. alphabet aan den dag en springt nog meer in 't oog, als men de klankrijkste Indonesische talen, zooals 'tjavaansch, Maleisch, Ibanag vergelijkt. De mediae b en d zijn verdwenen; ze zijn versmolten met of vervangen door de overeenkomstige tenues/ en t. De media g is ook weg, evenals de tenuis k, doch deze laatste klank is niet geheel spoorloos verdwenen 1. Zijn voormalig bestaan doet zich kond door eene eigenaardige uitspraak des klinkers dien hij voorafging. Bedoelde wijze van uitspreken is dezelfde als die in t F. van Vanua Levu heerscht en boven beschreven is geworden. In den Dictionnaire samoa-frangais (Paris 1879) van Pater L. Violette wordt de klinker waarvoor k is weggevallen aangeduid door eene gravis, bijv. faa = I4. vaka. Hier en daar is dat teeken verkeerd gebruikt of ten onrechte weggelaten, doch de fouten zijn licht te herstellen met behulp van 'tMaori, dat de k bewaard heeft. In theorie zou het verkieselijk wezen de uitgevallen k aan te duiden door een spiritus lenis, doch de zaak is te nietig om er langer bij stil te staan 2.

Of de tenues/ en t wel ooit de oude M. P. tenues zijn, is vooralsnog moeielijk te beslissen: in veel gevallen zijn ze bewijsbaar uit b en d ontstaan 3;

1 De voor vreemde, eigennamen ingevoerde k reken ik niet mede. In de Grammaire van Pater Violette (p. XVIII) heet de k «récemment introduit»; eene zonderlinge phrase voor een boek dat in 1880 uitgekomen is, wanneer men bedenkt dat de k reeds passim gebruikt is in de bijbelvertaling waarvan het Evangelie van Markus in 1842 gedrukt is!

In do bijbelvertaling wordt hier en daar een omgekeerde apostroof voor hetzelfde doeleinde gebezigd, bijv. in i'unga.

0 Althans van de p ware het vreemd dat ze de oude p zou wezen, omdat het moeielijk te vei klaren is waarom dezelfde letter nu eens in een spirant overging, dan weer onverschoven bleef. Intusschen moet ik erkennen dat een analogon daarvan in 't Germaansch te vinden is.

Sluiten