Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hier en daar staat t ook voor s, eene klankverwisseling die min of meer in alle M. P. talen voorkomt om hier van andere te zwijgen. De r is versmolten met de /.

Voor 't Maori is het volgende alphabet in gebruik:

aehikmnoprtuw wh ng.

Gewoonlijk is in plaats van h de sisklank — met palatale kleur—bewaard gebleven in de gevallen waar de h uit s ontstaan is, bijv. in hongi, kus, = Sam. songi. Waar de h aan Sam. ƒ, F. v. beantwoordt, heeft ze natuurlijk niet die uitspraak. De wh wordt niet als afzonderlijk klankteeken beschouwd, doch etymologisch is ze geheel van w onderscheiden, en daar ze in ontleende woorden de Engelsche v of ƒ uitdrukt, bijv. in wuruwhi, wolf, vermoed ik dat ze nagenoeg als onzey wordt uitgesproken. Sommige schrijven dan ook v. In elk geval is, zooals men uit de woordenlijst zien kan, Mao. wh = F. v, Sam. ƒ, doch w — F. en Sam. w.

Reeds op den eersten blik verraadt zich de nauwe betrekking die er tusschen Sam. en Mao. bestaat. Zoowel het laatste als het eerste hebben de mediae prijs gegeven; 't Mao. is ten opzichte der k trouwer bij 't oude gebleven, doch ten aanzien der j geldt het omgekeerde. Heeft het Sam. de r opgeofferd voor de /, het Mao. doet het tegendeel, zoodat alles te zamen genomen beide talen vrij wel denzelfden graad van klankverarming vertoonen. Hoeveel meer zij verloren hebben dan 't F., zal men kunnen opmaken uit het volgende vergelijkende overzicht van :t klankstel der drie genoemde zustertalen:

F. abcJdegiklmn Sam. a p — t e — i 1 m n Mao. a p — t e — i k (r) m n

F. ng o r s t u v w y Sam. ng o (1) s t u f w —

Mao. ng o r h t u wh (en h) w —

Over 't algemeen kan men dit overzicht als richtsnoer voor de onderlinge vergelijking van F., Sam. en Mao. gebruiken. De afwijkingen welke men in de woordenlijst zal aantreffen zijn luttel en licht te verklaren, al is het niet wel doenlijk ze onder vaste regels te brengen. Zoo zal men nu en dan, — ofschoon zelden — bespeuren dat e en i, o en u verwisseld worden, doch zulks geschiedt zelfs in één en dezelfde taal, bijv. in den F. bergtongval vu 1 i voor v o 1 i, e. dgl. hoeveel te meer dan in verschillende talen, hoe nauw anders ook verwant. Louter toevallige afwijkingen blijven bij 't stellen van eenen algemeenen regel buiten rekening. Wanneer bijv. vanua in 't F., doch whenua in 't Mao. voorkomt, dan volgt daaruit niet dat men F. a

Sluiten