Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gelijk suffix bezit het Bat. ham una. Vergelijkt men Tonga kimo- metMao. kou-, dan kan het m. i. niet twijfelachtig zijn of beide vormen zijn verbasterd uit këmu; de z in kimo is ontstaan naar analogie van kita ] en kima. Voor Mao. ko in ko-rua zou men kou- verwacht hebben, in overeenstemming met kou-tou, doch 't F. heeft naast kemuni een koni, en in 't O. Jav., dat als 2 ps. meerv. kamu bezit, komt ook ko somwijlen als pl. voor, hetgeen in de nieuwere taal regel is geworden.

De «j ps. enk. ia, ya is Indon. iya, ya; Tonga na als alleenstaand persoonl. voornw. in den nom. is zeldzaam, doch komt als zoodanig ook in Pamp. voor. Het mv. ira is identisch met Niasch ira, Pamp. ila; ra met ra en Ia in dezelfde talen; als bestanddeel van 't mv. zeer gewoon, o. a. Tag. si 1 a, Tombul. sera. Eene varieteit van ira en ra is Iloko ida en da, als nominatief. Het geheel op zich zelf staande kina van Tonga berust op schijnanalogie van den 1 en 2 ps.

De telwoorden, met behulp waarvan twee- en drievoud worden uitgedrukt, zijn min of meer verminkt. Dat ligt in den aard der zaak, want in allerlei talen kan men opmerken, dat woorden die hun zelfstandigheid verloren en t karakter van suffixen aangenomen hebben, verzwakt worden. Minder gemakkelijk is het te zeggen waarom die veranderingen zoo grillig zijn. In F. keda-r u is ru eenvoudig een afgeknot rua; tot u is ru verminkt in ra-u, ter vermijding van eene onaangenaam klinkende herhaling der?-. Maar waarom kei-rau en kemudrau? Voorbeelden van omzetting komen ook elders voor; o. a. O. Jav. rwan = ron (uit raun); lwar = lor (uit Iaur); F. dinau = O. Jav. dinwal2; doch men zou een zwakker vorm verwacht hebben; wellicht heeft de schijnanalogie van 3 ps. ra-u invloed uitgeoefend. Dat k e m u d r a u, uitgesproken kemundrau, niet eene r, maar eene d r vertoont, wijst op eenen vorm k a m u n 3. Na eenen neusklank blijft de d, die anders in r overgaat. Dewijl d in 't F. regelmatig dr wordt, moest uit kamu n-dua kamundrua worden, hetwelk later verzwakt werd tot këmundrau, gespeld kemudrau. De uitstooting der r in Pol. ta-ua, maua, ra-ua, behoeft geen verklaring, wèl 't bewaard blijven ervan in korua, óu-lua. Welnu ook deze vormen laten zich gevoegelijk op dezelfde

' Buschmann in zijn Aper^u de la langue des iles Marquises (1843) bl. 180, ziet in lei

et v oorzetsel van den datief: eene zeer gezochte en alleszins onaannemelijke verklaring

Vgl de veel voudsvormen: Mahaga gamu, Anudha i-gamu, Araga, Erromango kimt,

Ambrym gimi, Joluit kom, Tarawa ung-gami, Ulaua i-amo (met uitgevallen k gelijk in t enk. 101, oi «tu»). ö

2 Zie Woordenlijst i. v.

kanfm.1 k6m"i; llS Srg- kamëno en Bat k»»®na, laten zich ontleden in kamun + , en « Ook kom kan uit kon + i ontstaan zijn, want in O. Jav. is kon, nu nog Oostjavaansoh, even gebruikelijk als ko.

Sluiten