Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tei-na overeen met Jav. kang, in kang adi, ingkang raka, en dgl.». Etymologisch zijn tuaka-naen tei-na natuurlijk identisch metF. tuakana, zijn (haar) oudere broeder of zuster; tadi-na, zijn (haar) jongere broeder of zuster. In 't Bat. luidt het laatste anggi-na, Ibn. agit-na, O.J. ari-nya.

Verder zijn de stammen van eenige possessieve aanhechtsels gespaard gebleven in zekere samenkoppelingen welke als genitieven en bezittelijke voornaamwoorden dienst doen. In 't Mao. bestaat het eerste lid van de samenkoppeling, die den genitief der persoonlijke voornaamwoorden uitdrukt, uit na of a, n o of 0?; dat van de possessieven uit ta en t o voor een enk., a en o voor een mv. van bezeten voorwerpen. Het tweede lid is: voor 1 ps. sg. ku; 2 sg. u; 3 sg. na; bijv. naku, van mij; taku, de ('t) van mij. Van 't Sam., welks lidwoord le luidt, waar Mao. te heeft, geldt mut. mut. hetzelfde; dus laü = Mao. taku; loü = toku; 2 ps. lau = Mao. tau; ^°u — tou, 1 ana =: Mao. tana; lona = tona. De overeenkomstige vormen in Tonga zijn aku, au en ana, daargelaten dat deze eigenlijk met de Mao. genitiefvormen aku, au en ana overeenkomen, en van a of o voorgegaan worden, wanneer hun onderwerp voorafgaat.

, Het spreekt van zelf dat ku niet geheel hetzelfde is als de nomimatiefstam au, waarin reeds in de moedertaal van P. Pol. de k uitgestooten was, zooals boven betoogd. Door 't F. weten wij waarom het aanhechtsel de k vertoont: het possessiefsuffix luidt in 't F. namelijk ngku, juist zooals in O. Jav. na klinkers ngku vereischt wordt, en in F. en Pol. gaat in 't onderhavige ge\al altoos een klinker vooraf. Ngku blijft in 't F., maar moet volgens eenen vasten regel Mao. ku, Sam. u worden; bijv. F. wangka, boot, Mao. waka, Sam. waa, Tag. en Bis. bangka.

Nog duidelijker dan 't aanhechtsel van den 1 pers. is dat van den 3 ps., nl. na, te herkennen, daar niemand het zal verwarren met ia.

Van het aanhechtsel des 2 ps., ti, kan men met zekerheid zeggen dat het eenmaal mu geluid heeft, en zoo is het in 't F. gebleven. Langs welken weg mu tot u gekomen is, kan niet nauwkeurig worden nagegaan: vermoedelijk is uit mu eerst n u geworden. In 't Tombul. gaat het aanhechtsel m u in een bepaald geval regelmatig in nu over, en in 'tSang. zelfs in u, bijv. si lak a-u, dijne rampzaligheid. Evenzoo in 't Niasch, bijv. omo-u, = O.J. umah-mu, dijn huis.

Behalve in de behandelde gevallen treden de possessief-achtervoegsels,

1 Vgl. ïtoorda, Jav. Spr. (1" druk, 1855), § 335; en voor 't gebruik van n a in 't Bataksch v. d. Tuuk, Tobascho Spr. (2= stuk, 1867), bl. 217.

- De vormen met a duiden een subjectieven, die met o eenen objectieven genitief aan; dit is ook van toepassing op de bezittelijke voornaamwoorden.

Sluiten