Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

anu-ku, de of 't mijne 1. Van dit anu is afgeleid pan ga nu wang (iemands) bezitting, werk, taak. Evenzeer in 't Sund. an u-na, de of 't zijne, hare enz.

Het ligt voor de hand dat noofne een dergelijke beteekenis moet hebben als ke, en zelfs nog veel duidelijker 't begrip van «bezit» vertoont, terwijl ke meer uitdruikt «wat ten gebruike strekt, dienen moet als». Aangezien naast het zooeven vermelde anu in 0. Jav. en Sund. voorkomt nu «iets», zou er veel te zeggen zijn ten gunste der meening dat F. n o hetzelfde woord is, en dat ne slechts eene onregelmatige klankverzwakking van no ware, of een bijvorm beantwoordende aan Ibn. anni2. Daar staat tegenover dat Mao. na in na-ku, enz. zich niet licht uit nu laat verklaren, en nog minder taku, Sam. laü, waarin t, Sam. / het lidwoord is, zoodat men als woord voor «bezitting» slechts a, niet nu of anu overhoudt. Toch geloof ik dat deze tegenwerping al hare kracht verliest door 't feit dat ook Mao. wel degelijk noku, enz. bezit en dat juist dit no zeer bepaaldelijk «bezitting» beteekent; bijv. noku tenei kakahu, «this garment is of me» of «belongs to me». Ook vóór eigennamen is no «wat behoort tot»; bijv. No Rewa tenei kainga «this place belongs to Rewa». Ter bevestiging van de identiteit van dit en 't F. no met O. J., Sund. nu, Mak., Bug. anu kan strekken dat Mao. no ook «wanneer» beteekent; welnu dit luidt in 't Ibn. nu1. De slotsom is dat èn F. èn Pol. met hun no-ngku, enz. zich nauw aansluiten aan 't Mak., Bug. en Sund. spraakgebruik, en dat F. ne een wisselvorm is die teruggevonden wordt in Ibn. anni, doch Tag., Bis. enz. anu.

Wij zijn nu genaderd tot me. Volgens Hazlewood t. a. p. zou dit uitdrukken «the possession of a thing to be drunk». Dat lijkt naar niets. Vooreerst beteekent «drinken» in 't F. ngunu, M. P. in u m, en is er een me in den zin van drinken of drank volkomen onbekend. Daarentegen wordt me in de Bijbelvertaling op gansch andere wijze gebruikt. Om ons hier tot één sprekend voorbeeld te bepalen, in Lukas 2, 7 leest men: ni sa senga na tiki ni bure me nodratou, als vertaling van 'tEngelsch: «because there was no room fo them in the inn». Nu is een herberg toch niet «een ding om gedronken te worden». Klaarblijkelijk ligt in me het hoofdbegrip van «iets wat ten behoeve, ten gebruike» strekt, en als voegwoord gebezigd beteekent

1 Zie voor meer bijzonderheden Matthes, Boeg. Spr. (1875), 201, en Mak. Wdb. (2e dr., 1885), s. v. anu.

! In anni kan de verdubbeling een gevolg zijn van assimilatie, doch even goed zou het voor een ouder e kunnen bestaan (ëni), evenals bijv. baggat uit bëgas, Tag. bigas, Bis. bogas, Day. bëhas, O. J. wwas, Mal. baras, Mak. berasè,, Bug. bërë, Sund. beyas, Ponos. bohas, Mong. bogat, Bent. wiyas, Tonsaw. bas, N. J. wos; hetzelfde woord is Bat. boras.

3 Men vergelijke wat den samenhang tusschen «iets, wat en wanneer» betreft o. a. Jav. kapan met apa, waarmede anu, no in de grondtaal synoniem moet geweest zijn, zooals uit vergelijking der verschillende Indon. talen voldoende blijkt.

Sluiten