Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ellendig. Hetzelfde grondwoord nga is vervat in Tag., Bis., Sang. manga, Mong., Gorontalosch mongo, meervoudaanduider in 't algemeen 1.

HOOFDSTUK III.

Werkwoordelijke vormen.

Een eigenlijk gezegd werkwoord in den vorm waarin 't Arisch, Ural-altaisch, Semitisch-Hamitisch,Dravidisch en nog andere taalfamiliën het kennen, bezit het M. P. niet. Alle vormen, welke in de spraakkunsten als werkwoorden te boek staan, komen overeen met onze deelwoorden, dat wil zeggen, met woorden die dit met het echte werkwoord gemeen hebben dat zij de onderscheiding van bedrijvend en lijdend, en die van tijd toelaten, voorts in bedrijvenden vorm de rectie van een werkwoord hebben, maar voor 't overige vormelijk naamwoorden zijn. De rol die deze vormen in 't M. P. spelen, komt in allen gevalle met die van 't Arisch werkwoord overeen, en daarom mag men van werkwoordelijke vormen in 'tM. P. spreken 2.

In 't algemeen mag men van 't F. en Pol. beweren dat ze nog meer werkwoordelijke afleidingen verloren hebben dan het hierin reeds zoo armoedige gewone Maleisch. Het ontbreekt hun echter evenmin als 't Maleisch aan allerlei afleidingen die als onbegrepen herinneringen uit een vervlogen tijd voortleven. Om dit met een paar voorbeelden te staven: 't Mal. bezit geen infix in meer, doch wel een paar woorden waarin het nog voorkomt, o. a. in binatang, beest. Zoo ook is het in 't F. gegaan; het weet niets meer van het infix als grammatisch element, maar bezit het nog in enkele woorden; in vinaka, goed; dinau, in ruil, te koop. Het eerste is van vaka, O.J. paka, gebruiken3 en identisch met O.J. pinaka, gebruikt als, strekkende als, Skr. — bhüta als laatste lid eener samenstelling; met geringe wijziging heeft het N. J. minongka. Dinau is O. J. dinwal, te ruil, geruild, verkocht, van dwal, N. J. dol, Mal. en Day. djual, Tag. düal, en met omzettingvan den tweeklankTombul.,Tont.,Tond. sawël, d.i. sé.ul, ruilen, Sam. tau, prijs, koopen.

1 Hot F. nga, een enklitisch woord dat dezelfde functie heeft als Gr. ys, Skr. ewa, O. J. en Mal. djuga, N. J. baho is m. i. niet hetzelfde woord als hot behandelde; vgl. de Woordenlijst hierachter.

2 In sommige talen der Molukken, alsook in 't Nufoorsch is de verbinding van persoonlijk voornw. en het handeling aanduidend woord zóó innig, dat hun zoogen. werkwoord te dezen opzichte met het Dravidische gelijk te stellen is.

3 Bij de vertaling van stammen zal ik gemakshalve don infinitief bezigen, hoewel zulke stammen in 't M. P. eigenlijk nooit aan onzen infinitief, hetzij afhankelijken of onafhankelijken, beantwoorden. Men besehouwe dan «gebruiken», en dgl. als eene verkorting van: wortel of stam van «gebruiken.»

Sluiten